Kennisbank
Artikelen over de drie dingen die je hier oefent. Hoe je een vals bericht of een neptelefoontje herkent, en wat je doet als er al betaald is. Hoe je een webshop controleert voordat je er iets koopt. En wat onderzoek wel en niet laat zien over breintraining, inclusief de delen die tegen ons eigen product in gaan.
Hersentraining: wat werkt er wel en niet volgens onderzoek
Onderzoek laat consequent zien dat je beter wordt in de oefening die je doet. Dat die winst doorwerkt in taken daarbuiten, is in goed opgezette studies niet aangetoond. De Amerikaanse toezichthouder beboette in 2016 aanbieders die dat wel beloofden.
De Denkscore: hoe wij meten en waarom zo
De Denkscore rekent elke spelprestatie om via een vaste ankercurve per spel, waarop 50 een doorsnee prestatie is. Die curve is onze aanname, gecontroleerd op 4000 gesimuleerde spelers met een mediaan van 49,7 en een standaarddeviatie van 22,1.
Online IQ-test doen: wat de uitslag wel en niet zegt
Een online IQ-test geeft een getal, maar zelden een IQ. Een echte IQ-test is genormeerd op een grote groep, wordt onder toezicht afgenomen en heeft 100 als gemiddelde met een spreiding van 15 punten. Een gratis test op een website mist meestal die normgroep.
Waarom tien minuten per dag, en niet een uur per week
Tien minuten per dag geeft je in een maand dertig keer beginnen, een uur per week ruim vier. De totale tijd is bijna gelijk, maar het aantal gelegenheden om er een gewoonte van te maken verschilt met factor zeven.
Hersenspelletjes vergelijken: waar let je op
Let op vier dingen: kost het een abonnement dat vanzelf doorloopt, meet het iets of is het tijdverdrijf, wat gebeurt er met je gegevens, en is de score ergens op gebaseerd. Wij komen er op inhoud per euro niet als beste uit.
Nederlandse spreekwoorden die bijna niemand goed afmaakt
Van spreekwoorden als het zijn sterke benen die de weelde kunnen dragen komt het tweede deel zelden mee. Tien keer het slot, de betekenis en de herkomst.
Ik kreeg een betaalverzoek van iemand die zegt mijn kind of kleinkind te zijn. Wat nu?
Betaal niets en bel eerst zelf terug op het nummer dat al in je telefoon staat, niet op het nieuwe nummer uit het bericht. Krijg je je kind of kleinkind niet echt te spreken, maak dan geen geld over; heb je al betaald, bel dan meteen je bank en doe aangifte bij de politie.
Iemand belt en zegt dat hij van de bank is. Hoe weet ik of dat klopt?
Aan het telefoonnummer kun je het niet zien: oplichters kunnen het echte nummer van je bank in je scherm laten verschijnen, en dat heet nummerspoofing. De enige controle die werkt is ophangen en zelf terugbellen naar een nummer dat je zelf hebt opgezocht op je bankpas, in je bankapp of op de site van je bank, want spoofing werkt alleen als zij jou bellen en niet als jij belt.
Hoe zie ik of een webshop echt is voordat ik betaal?
Het slotje in de adresbalk zegt alleen dat de verbinding versleuteld is, en een keurmerklogo is een plaatje dat iedereen kan kopiëren. Wat wel werkt: zoek de winkel op in het handelsregister van de KVK en in het register van het keurmerk zelf, en betaal met creditcard of achteraf, want een iDEAL-betaling kan je bank niet terughalen.
Ik kreeg een sms over een pakket of een boete. Hoe weet ik of die echt is?
Klik niet op de link, maar kijk het zelf na in de app van de vervoerder of de instantie, of op een webadres dat je zelf intikt. Vraagt het bericht om een klein bedrag te betalen, om je gegevens te bevestigen of om een update te installeren, dan past het op het patroon van de valse berichten die de Fraudehelpdesk in 2026 meldde: meld het via het meldformulier op fraudehelpdesk.nl en verwijder het daarna.
Ik ben opgelicht en heb al betaald. Wat kan ik nu nog doen?
Bel eerst je bank via het nummer op je bankpas en vraag daar om blokkeren en om vergoeding, doe daarna aangifte bij de politie en meld het bij de Fraudehelpdesk op 088 786 7372. Heb je het bedrag zelf overgemaakt, dan is de vuistregel van Veilig Bankieren dat je het niet terugkrijgt; is er geld afgeschreven zonder dat jij daar opdracht voor gaf, dan wordt de schade doorgaans vergoed als je je aan de veiligheidsregels hebt gehouden en het zo snel mogelijk meldt.
Oplichting herkennen: vier situaties en waar je op let
Oplichting komt bijna altijd binnen via een van vier routes: een bericht, een telefoontje, een webshop of een betaalverzoek. Per route verschilt het kenmerk dat de doorslag geeft. De controle die bij alle vier werkt, is dezelfde: kies zelf de weg naar de ander, via je eigen app, het nummer op je bankpas, het register of het nummer dat al in je telefoon staat.
Vragen stellen aan een AI-assistent: wat werkt, wat je nakijkt en wat je niet deelt
Een vraag aan een AI-assistent levert een bruikbaarder antwoord op als je zegt wat je wilt bereiken, de gegevens noemt die alleen jij hebt, de vorm van het antwoord vastlegt en om iets vraagt wat je zelf kunt nakijken. Kijk in elk antwoord of de bron te vinden is, of de sommen kloppen en of het over jouw vraag gaat, en zet er alleen in wat de vraag nodig heeft.
Twee kortingen na elkaar: waarom 25% en 10% geen 35% is
Twee kortingen na elkaar reken je uit door te vermenigvuldigen wat er na elke korting overblijft. Na 25% korting betaal je 0,75 van de prijs, na nog eens 10% korting 0,9 daarvan, en 0,75 keer 0,9 is 0,675. Je betaalt dus 67,5% van de oorspronkelijke prijs: een korting van 32,5%, en 2,5 procentpunt minder dan de 35% die je krijgt door de twee op te tellen.
Prijs per kilo vergelijken
Welk pak echt goedkoper is, zie je aan de prijs per kilo. Deel de prijs door het gewicht in kilo en zet gram eerst om, dus 750 gram wordt 0,75 kilo en een zak van €1,19 kost dan €1,59 per kilo. Het grootste pak komt vaak het laagst uit, lang niet altijd, en het is alleen voordeliger als je alles opmaakt.
Btw uit een bedrag halen
In een prijs inclusief 21 procent btw is 21/121 deel btw, en bij 9 procent btw is dat 9/109 deel. Het bedrag zonder btw vind je door te delen door 1,21 of door 1,09; het verschil met de prijs is de btw. Van €121,00 is €21,00 btw. Neem je 21 procent van het hele bedrag, dan kom je op €25,41 en reken je €4,41 te veel.
Word je of wordt je? De proef die altijd werkt
Achter word komt een t als het onderwerp hij, zij, het, u, een naam of een ander zelfstandig naamwoord is, en ook als jij of je vóór de persoonsvorm staat: hij wordt, jij wordt. Staat jij of je als onderwerp achter de persoonsvorm, dan blijft de t weg en schrijf je word je. Betekent je in de zin jou of jouw, dan is het geen onderwerp en schrijf je wel wordt, zoals in wordt je loonstrook gemaild.
Geüpdatet of geüpdated: Engelse werkwoorden in een Nederlandse mail
Het is geüpdatet, met een t. Een Engels werkwoord houdt in het Nederlands zijn Engelse stam, hier update, en krijgt de Nederlandse uitgangen. Of dat een t of een d wordt, bepaalt de klank waarop de stam eindigt: update klinkt aan het eind als een t en zit dus in 't kofschip, en daarom schrijf je updatete en geüpdatet, net als deletete en gedeletet.
Waarom een AI-assistent soms bronnen verzint
Een AI-assistent voorspelt welke woorden waarschijnlijk volgen, en kan zo een titel, auteur, paginanummer of link opschrijven die eruitziet als een echte bron terwijl die bron niet bestaat of iets anders zegt. Een bron uit een AI-tool controleer je daarom buiten de chat: zoek op of hij bestaat, open hem zelf en lees of de genoemde passage er staat en hetzelfde zegt.
Wat mag je wel en niet in een AI-assistent plakken?
Zet in een AI-assistent geen persoonsgegevens, zoals een naam, adres, telefoonnummer, burgerservicenummer of iets over iemands gezondheid, en geen vertrouwelijke stukken van je werk, zoals offertes, contracten of broncode, zolang je werkgever daar geen afspraken over heeft gemaakt. Een wachtwoord hoort er nooit in. De meeste aanbieders slaan op wat je invoert, en volgens de Autoriteit Persoonsgegevens is het een datalek als je tegen de afspraken van je werkgever in persoonsgegevens invoert.
Artikel 50: wanneer meld je dat iets met AI is gemaakt?
Artikel 50 van de AI-verordening geldt sinds 2 augustus 2026 en regelt wanneer gemeld moet worden dat AI in het spel is. Wie een chatbot aanbiedt, zorgt dat mensen weten dat ze met een AI praten. Aanbieders van AI die beeld, geluid, video of tekst maakt, markeren die uitvoer machineleesbaar. Een organisatie of professional die met AI een deepfake maakt, meldt dat die kunstmatig is. En wie met AI geschreven tekst publiceert om het publiek over zaken van algemeen belang te informeren, meldt dat ook, tenzij een mens de tekst heeft nagekeken en iemand er redactioneel verantwoordelijk voor is.
Wat toetst de RWT op de pabo?
De RWT, de landelijke reken- en wiskundetoets voor de pabo, toetst vier domeinen: hele getallen; verhoudingen, procenten, breuken en decimale getallen; meten en meetkunde; en verbanden en statistiek. Je maakt 55 opgaven, waarvan 50 meetellen, in twee onderdelen. Voor hoofdrekenen heb je 17 minuten en voor niet-hoofdrekenen 103 minuten.
Hoofdrekenen voor de pabo: handige strategieën
125 × 48 reken je uit het hoofd door 48 te schrijven als 6 × 8. 125 × 8 is 1.000, en 6 × 1.000 is 6.000. Kijk bij hoofdrekenen eerst naar de getallen en kies dan een strategie. Je kunt een getal splitsen, naar een rond getal gaan en daarna compenseren, het ene getal verdubbelen en het andere halveren, of bij delen door een kommagetal beide getallen met 10 of 100 vermenigvuldigen.
Procenten op de rekentoets: terugrekenen
Bij terugrekenen zoek je het bedrag dat bij 100% hoort. Kost een jas na 30% korting € 63, dan is € 63 gelijk aan 70% van de oude prijs. 1% is 63 : 70 = € 0,90, en 100% is dan € 90. Tel je 30% van € 63 erbij op, dan kom je op € 81,90, en dat is te weinig, omdat de korting over de oude prijs ging.
