Kennisbank
Korte artikelen bij de tests, 77 in totaal. Elk artikel beantwoordt één vraag die je bij een test tegenkomt, met de bronnen eronder. Ingedeeld in dezelfde domeinen als de tests.
Taal en lezen
4 artikelen
De hoofdgedachte vinden in drie stappen
De hoofdgedachte vinden in drie stappen
De hoofdgedachte is de ene bewering waar de rest van een tekst bij hoort. Je vindt hem in drie stappen. Bepaal eerst waar de tekst over gaat. Zoek dan de zin die je niet kunt weglaten zonder dat de tekst uit elkaar valt. Zeg hem ten slotte in één eigen zin en kijk of elk detail eronder past.
Advertorial of artikel?
Advertorial of artikel?
Een advertorial is reclame in de vorm van een artikel. Je herkent hem aan een klein label zoals advertentie, gesponsord of in samenwerking met, aan tips of nieuws die bij één product uitkomen, en aan een prijs, kortingscode of bestelknop aan het eind. Volgens de Nederlandse Reclame Code moet reclame duidelijk als reclame herkenbaar zijn.
Een AI-concept nakijken in vier vragen
Een AI-concept nakijken in vier vragen
Een AI-concept kijk je na door het naast je eigen aantekeningen te leggen en vier dingen na te gaan: of er iets in staat wat niet is afgesproken, of elke datum, elk bedrag en elke naam klopt, of er iets ontbreekt wat wel is afgesproken, en of de tekst iets belooft wat jij niet kunt nakomen. Hoe de tekst klinkt, zegt daarbij weinig. Wollig taalgebruik is geen bewijs dat een tekst met AI is gemaakt, en een vlotte tekst kan net zo goed een fout bevatten.
Wollige woorden en wat je ervoor in de plaats zet
Wollige woorden en wat je ervoor in de plaats zet
Een lege aanloop als hierbij laat ik je weten dat of zoals eerder aangegeven kun je schrappen, want de zin erna zegt het al. Een omslachtige wending vervang je door één woord: op dit moment wordt nu, indien wordt als, reeds wordt al. Een voorbehoud als in principe of naar verwachting laat je staan of maak je preciezer, want het draagt informatie. Wollig is niet hetzelfde als leeg.
Rekenen en geld
12 artikelen
Twee kortingen na elkaar: waarom 25% en 10% geen 35% is
Twee kortingen na elkaar: waarom 25% en 10% geen 35% is
Twee kortingen na elkaar reken je uit door te vermenigvuldigen wat er na elke korting overblijft. Na 25% korting betaal je 0,75 van de prijs, na nog eens 10% korting 0,9 daarvan, en 0,75 keer 0,9 is 0,675. Je betaalt dus 67,5% van de oorspronkelijke prijs: een korting van 32,5%, en 2,5 procentpunt minder dan de 35% die je krijgt door de twee op te tellen.
Prijs per kilo vergelijken
Prijs per kilo vergelijken
Welk pak echt goedkoper is, zie je aan de prijs per kilo. Deel de prijs door het gewicht in kilo en zet gram eerst om, dus 750 gram wordt 0,75 kilo en een zak van €1,19 kost dan €1,59 per kilo. Het grootste pak komt vaak het laagst uit, lang niet altijd, en het is alleen voordeliger als je alles opmaakt.
Btw uit een bedrag halen
Btw uit een bedrag halen
In een prijs inclusief 21 procent btw is 21/121 deel btw, en bij 9 procent btw is dat 9/109 deel. Het bedrag zonder btw vind je door te delen door 1,21 of door 1,09; het verschil met de prijs is de btw. Van €121,00 is €21,00 btw. Neem je 21 procent van het hele bedrag, dan kom je op €25,41 en reken je €4,41 te veel.
Wat toetst de RWT op de pabo?
Wat toetst de RWT op de pabo?
De RWT, de landelijke reken- en wiskundetoets voor de pabo, toetst vier domeinen: hele getallen; verhoudingen, procenten, breuken en decimale getallen; meten en meetkunde; en verbanden en statistiek. Je maakt 55 opgaven, waarvan 50 meetellen, in twee onderdelen. Voor hoofdrekenen heb je 17 minuten en voor niet-hoofdrekenen 103 minuten.
Hoofdrekenen voor de pabo: handige strategieën
Hoofdrekenen voor de pabo: handige strategieën
125 × 48 reken je uit het hoofd door 48 te schrijven als 6 × 8. 125 × 8 is 1.000, en 6 × 1.000 is 6.000. Kijk bij hoofdrekenen eerst naar de getallen en kies dan een strategie. Je kunt een getal splitsen, naar een rond getal gaan en daarna compenseren, het ene getal verdubbelen en het andere halveren, of bij delen door een kommagetal beide getallen met 10 of 100 vermenigvuldigen.
Procenten op de rekentoets: terugrekenen
Procenten op de rekentoets: terugrekenen
Bij terugrekenen zoek je het bedrag dat bij 100% hoort. Kost een jas na 30% korting € 63, dan is € 63 gelijk aan 70% van de oude prijs. 1% is 63 : 70 = € 0,90, en 100% is dan € 90. Tel je 30% van € 63 erbij op, dan kom je op € 81,90, en dat is te weinig, omdat de korting over de oude prijs ging.
Wat een lening echt kost
Wat een lening echt kost
Wat een lening kost, reken je uit met het totaal: het maandbedrag keer het aantal maanden, min het bedrag dat je leent. Het maandbedrag alleen zegt weinig, omdat een langere looptijd het maandbedrag verlaagt en de kosten verhoogt. €5.000 lenen tegen 8% kost in 24 maanden €412,00 en in 48 maanden €827,68, bij hetzelfde jaarlijks kostenpercentage.
Kosten bij beleggen: het verschil na twintig jaar
Kosten bij beleggen: het verschil na twintig jaar
Eén procent kosten per jaar scheelt na twintig jaar veel meer dan twintig procent van je inleg, omdat kosten net als rente op rente doorwerken. Stel dat €10.000 twintig jaar lang 5% per jaar oplevert vóór kosten. Met 0,5% kosten per jaar is het dan €24.117,14 waard, met 1,5% kosten €19.897,89. Dat verschil van €4.219,25 is meer dan 40% van de inleg.
Wat staat er bij BKR?
Wat staat er bij BKR?
Een krediet van meer dan €250 staat bij Stichting BKR zolang het loopt. Na het aflossen blijven je gegevens nog 5 jaar zichtbaar. Bij rood staan gaan die 5 jaar in als je de afspraak met je bank opzegt en de roodstand hebt terugbetaald. Daarna wordt de registratie verwijderd.
Procent of procentpunt: het verschil in één voorbeeld
Procent of procentpunt: het verschil in één voorbeeld
Een procentpunt is het verschil tussen twee percentages, gewoon afgetrokken. Van 20% naar 25% is dus 5 procentpunt erbij. Ten opzichte van de 20% waar je begon, is het 25% meer, want 5 is een kwart van 20. Schrijf daarom niet dat het 5 procent is gestegen.
Waarom de meeste alarmen vals zijn
Waarom de meeste alarmen vals zijn
Als iets zelden gebeurt, zijn de meeste alarmen vals, ook bij een goed systeem. In een wijk van 1.000 huizen met 10 inbraken per jaar geeft een alarm dat 90% van de inbraken opmerkt 9 keer terecht alarm. Gaat het ook bij 5% van de andere 990 huizen af, dan zijn dat ongeveer 50 valse alarmen. Van alle alarmen is dan maar ongeveer 15% echt.
Verband of oorzaak: drie vragen
Verband of oorzaak: drie vragen
Dat twee dingen samen op- en neergaan, bewijst niet dat het ene het andere veroorzaakt. Stel bij elk verband drie vragen: is er een derde factor die beide verklaart, kan het ook andersom zijn, en hoe groot was de groep die geteld is. Bij ijsverkoop en fietsdiefstal op het strand is het weer de derde factor: op warme dagen komen er meer mensen.
Denken
15 artikelen
Hersentraining: wat werkt er wel en niet volgens onderzoek
Hersentraining: wat werkt er wel en niet volgens onderzoek
Onderzoek laat consequent zien dat je beter wordt in de oefening die je doet. Dat die winst doorwerkt in taken daarbuiten, is in goed opgezette studies niet aangetoond. De Amerikaanse toezichthouder beboette in 2016 aanbieders die dat wel beloofden.
De Denkscore: hoe wij meten en waarom zo
De Denkscore: hoe wij meten en waarom zo
De Denkscore rekent elke spelprestatie om via een vaste ankercurve per spel, waarop 50 een doorsnee prestatie is. Die curve is onze aanname, gecontroleerd op 4000 gesimuleerde spelers met een mediaan van 49,7 en een standaarddeviatie van 22,1.
Online IQ-test doen: wat de uitslag wel en niet zegt
Online IQ-test doen: wat de uitslag wel en niet zegt
Een online IQ-test geeft een getal, maar zelden een IQ. Een echte IQ-test is genormeerd op een grote groep, wordt onder toezicht afgenomen en heeft 100 als gemiddelde met een spreiding van 15 punten. Een gratis test op een website mist meestal die normgroep.
Waarom tien minuten per dag, en niet een uur per week
Waarom tien minuten per dag, en niet een uur per week
Tien minuten per dag geeft je in een maand dertig keer beginnen, een uur per week ruim vier. De totale tijd is bijna gelijk, maar het aantal gelegenheden om er een gewoonte van te maken verschilt met factor zeven.
Hersenspelletjes vergelijken: waar let je op
Hersenspelletjes vergelijken: waar let je op
Let op vier dingen: kost het een abonnement dat vanzelf doorloopt, meet het iets of is het tijdverdrijf, wat gebeurt er met je gegevens, en is de score ergens op gebaseerd. Wij komen er op inhoud per euro niet als beste uit.
Nederlandse spreekwoorden die bijna niemand goed afmaakt
Nederlandse spreekwoorden die bijna niemand goed afmaakt
Van spreekwoorden als het zijn sterke benen die de weelde kunnen dragen komt het tweede deel zelden mee. Tien keer het slot, de betekenis en de herkomst.
Stroman: wat is het en hoe reageer je erop?
Stroman: wat is het en hoe reageer je erop?
Een stroman is een drogreden waarbij iemand jouw standpunt overdreven of vervormd weergeeft en dan die versie aanvalt. Je herkent hem doordat de reactie gaat over iets wat jij niet zei: groter, absoluter of met een motief erbij. Je reageert door kort te herhalen wat je wel voorstelde.
Verzonken kosten: waarom stoppen zo moeilijk is
Verzonken kosten: waarom stoppen zo moeilijk is
Verzonken kosten zijn geld of tijd die je al hebt uitgegeven en niet terugkrijgt, welke keuze je nu ook maakt. Omdat ze bij elke keuze gelijk zijn, maken ze voor je beslissing geen verschil. Alleen wat elke keuze vanaf nu kost en oplevert, telt mee.
Een AI-antwoord controleren in drie stappen
Een AI-antwoord controleren in drie stappen
Een stellig AI-antwoord controleer je in drie stappen. Lees eerst of het antwoord jouw vraag beantwoordt en zichzelf niet tegenspreekt. Reken daarna elk getal zelf na. Zoek tot slot de genoemde bron buiten de chat op en lees of daar hetzelfde staat. De assistent vragen of het klopt, telt niet als controle.
Een logigram oplossen in vier stappen
Een logigram oplossen in vier stappen
Een logigram is een puzzel waarin je met een paar aanwijzingen uitzoekt wat bij wie hoort, bijvoorbeeld wie in welk huis woont. Je lost hem op met een raster: zet eerst wat een aanwijzing direct vastlegt, streep weg wat daardoor niet meer kan, en kijk per rij en kolom wat er nog overblijft. Hieronder werk je een voorbeeld met drie namen en vier aanwijzingen uit, met het raster na elke stap.
Kubusuitslagen: welk vlak ligt tegenover welk?
Kubusuitslagen: welk vlak ligt tegenover welk?
In een kubusuitslag liggen twee vlakken tegenover elkaar als ze in een rechte rij van drie aan de uiteinden zitten, met één vakje ertussen, of als ze aan de twee uiteinden van een Z-vorm liggen. Vlakken die in de uitslag een rand delen, grenzen ook na het vouwen aan elkaar. Zo zie je zonder vouwen welk vlak waar komt.
Rekenpuzzels: de doe-alsof-truc
Rekenpuzzels: de doe-alsof-truc
Bij een rekenpuzzel met twee onbekenden, zoals kippen en geiten met samen een aantal poten, doe je alsof alles van de eerste soort is. Je rekent uit hoeveel je dan tekortkomt, en deelt dat door het verschil per stuk. Dat geeft het aantal van de tweede soort, zonder vergelijking en zonder x.
Wat is een assessment? De onderdelen, de dag en wat je kunt oefenen
Wat is een assessment? De onderdelen, de dag en wat je kunt oefenen
Een assessment is een selectieronde waarin een werkgever of opleiding met tests en opdrachten kijkt hoe je denkt en werkt. Meestal bestaat het uit een capaciteitentest, een persoonlijkheidsvragenlijst en een of meer gesprekken of praktijkopdrachten. Van die onderdelen is de capaciteitentest het deel dat je vooraf kunt oefenen.
Syllogismen: welke conclusie volgt zeker uit twee zinnen?
Syllogismen: welke conclusie volgt zeker uit twee zinnen?
Een syllogisme bestaat uit twee zinnen die samen een derde zin afdwingen, zoals "alle planners hebben toegang" en "Sem is planner", dus "Sem heeft toegang". In een capaciteitentest kies je uit vier conclusies de ene die zeker volgt, en soms is dat "er volgt niets zeker". De drie fouten die mensen daarbij maken zijn een zin omdraaien, een gedeeld kenmerk als verband lezen en uit het ontbreken van een voorwaarde een gevolg afleiden.
Analogieën oefenen: de zeven verbanden achter "A staat tot B"
Analogieën oefenen: de zeven verbanden achter "A staat tot B"
Een analogie in een capaciteitentest heeft de vorm "A staat tot B als C staat tot D". Je benoemt eerst het verband tussen A en B in één woord, zoals deel, soort, tegendeel of oorzaak, en kiest dan het woord dat met C precies dat verband heeft. De meeste fouten komen van een woord dat wel bij C hoort, maar met een ander verband.
Digitaal en AI
25 artikelen
Ik kreeg een betaalverzoek van iemand die zegt mijn kind of kleinkind te zijn. Wat nu?
Ik kreeg een betaalverzoek van iemand die zegt mijn kind of kleinkind te zijn. Wat nu?
Betaal niets en bel eerst zelf terug op het nummer dat al in je telefoon staat, niet op het nieuwe nummer uit het bericht. Krijg je je kind of kleinkind niet echt te spreken, maak dan geen geld over; heb je al betaald, bel dan meteen je bank en doe aangifte bij de politie.
Iemand belt en zegt dat hij van de bank is. Hoe weet ik of dat klopt?
Iemand belt en zegt dat hij van de bank is. Hoe weet ik of dat klopt?
Aan het telefoonnummer kun je het niet zien: oplichters kunnen het echte nummer van je bank in je scherm laten verschijnen, en dat heet nummerspoofing. De enige controle die werkt is ophangen en zelf terugbellen naar een nummer dat je zelf hebt opgezocht op je bankpas, in je bankapp of op de site van je bank, want spoofing werkt alleen als zij jou bellen en niet als jij belt.
Hoe zie ik of een webshop echt is voordat ik betaal?
Hoe zie ik of een webshop echt is voordat ik betaal?
Het slotje in de adresbalk zegt alleen dat de verbinding versleuteld is, en een keurmerklogo is een plaatje dat iedereen kan kopiëren. Wat wel werkt: zoek de winkel op in het handelsregister van de KVK en in het register van het keurmerk zelf, en betaal met creditcard of achteraf, want een iDEAL-betaling kan je bank niet terughalen.
Ik kreeg een sms over een pakket of een boete. Hoe weet ik of die echt is?
Ik kreeg een sms over een pakket of een boete. Hoe weet ik of die echt is?
Klik niet op de link, maar kijk het zelf na in de app van de vervoerder of de instantie, of op een webadres dat je zelf intikt. Vraagt het bericht om een klein bedrag te betalen, om je gegevens te bevestigen of om een update te installeren, dan past het op het patroon van de valse berichten die de Fraudehelpdesk in 2026 meldde: meld het via het meldformulier op fraudehelpdesk.nl en verwijder het daarna.
Ik ben opgelicht en heb al betaald. Wat kan ik nu nog doen?
Ik ben opgelicht en heb al betaald. Wat kan ik nu nog doen?
Bel eerst je bank via het nummer op je bankpas en vraag daar om blokkeren en om vergoeding, doe daarna aangifte bij de politie en meld het bij de Fraudehelpdesk op 088 786 7372. Heb je het bedrag zelf overgemaakt, dan is de vuistregel van Veilig Bankieren dat je het niet terugkrijgt; is er geld afgeschreven zonder dat jij daar opdracht voor gaf, dan wordt de schade doorgaans vergoed als je je aan de veiligheidsregels hebt gehouden en het zo snel mogelijk meldt.
Oplichting herkennen: vier situaties en waar je op let
Oplichting herkennen: vier situaties en waar je op let
Oplichting komt bijna altijd binnen via een van vier routes: een bericht, een telefoontje, een webshop of een betaalverzoek. Per route verschilt het kenmerk dat de doorslag geeft. De controle die bij alle vier werkt, is dezelfde: kies zelf de weg naar de ander, via je eigen app, het nummer op je bankpas, het register of het nummer dat al in je telefoon staat.
Vragen stellen aan een AI-assistent: wat werkt, wat je nakijkt en wat je niet deelt
Vragen stellen aan een AI-assistent: wat werkt, wat je nakijkt en wat je niet deelt
Een vraag aan een AI-assistent levert een bruikbaarder antwoord op als je zegt wat je wilt bereiken, de gegevens noemt die alleen jij hebt, de vorm van het antwoord vastlegt en om iets vraagt wat je zelf kunt nakijken. Kijk in elk antwoord of de bron te vinden is, of de sommen kloppen en of het over jouw vraag gaat, en zet er alleen in wat de vraag nodig heeft.
Waarom een AI-assistent soms bronnen verzint
Waarom een AI-assistent soms bronnen verzint
Een AI-assistent voorspelt welke woorden waarschijnlijk volgen, en kan zo een titel, auteur, paginanummer of link opschrijven die eruitziet als een echte bron terwijl die bron niet bestaat of iets anders zegt. Een bron uit een AI-tool controleer je daarom buiten de chat: zoek op of hij bestaat, open hem zelf en lees of de genoemde passage er staat en hetzelfde zegt.
Wat mag je wel en niet in een AI-assistent plakken?
Wat mag je wel en niet in een AI-assistent plakken?
Zet in een AI-assistent geen persoonsgegevens, zoals een naam, adres, telefoonnummer, burgerservicenummer of iets over iemands gezondheid, en geen vertrouwelijke stukken van je werk, zoals offertes, contracten of broncode, zolang je werkgever daar geen afspraken over heeft gemaakt. Een wachtwoord hoort er nooit in. De meeste aanbieders slaan op wat je invoert, en volgens de Autoriteit Persoonsgegevens is het een datalek als je tegen de afspraken van je werkgever in persoonsgegevens invoert.
Artikel 50: wanneer meld je dat iets met AI is gemaakt?
Artikel 50: wanneer meld je dat iets met AI is gemaakt?
Artikel 50 van de AI-verordening geldt sinds 2 augustus 2026 en regelt wanneer gemeld moet worden dat AI in het spel is. Wie een chatbot aanbiedt, zorgt dat mensen weten dat ze met een AI praten. Aanbieders van AI die beeld, geluid, video of tekst maakt, markeren die uitvoer machineleesbaar. Een organisatie of professional die met AI een deepfake maakt, meldt dat die kunstmatig is. En wie met AI geschreven tekst publiceert om het publiek over zaken van algemeen belang te informeren, meldt dat ook, tenzij een mens de tekst heeft nagekeken en iemand er redactioneel verantwoordelijk voor is.
Waarom krijg ik #N/B?
Waarom krijg ik #N/B?
#N/B betekent dat een opzoekformule zoals VERT.ZOEKEN of X.ZOEKEN de waarde die je zoekt niet vindt. Vijf oorzaken komen vaak voor. De waarde staat er niet in, de ene kant is een getal en de andere tekst, er staat een spatie te veel, de waarde staat niet in de eerste kolom van het bereik van VERT.ZOEKEN, of het bereik houdt op boven de rij die je zoekt.
Het dollarteken in een formule
Het dollarteken in een formule
Een dollarteken zet een rij of kolom vast als je de formule kopieert; je zet het met F4 direct na de celverwijzing (Mac: Cmd+T). $A$1 blijft altijd A1. A$1 houdt de rij vast, $A1 de kolom. Zonder dollarteken schuift de hele verwijzing mee. Gebruik $A$1 voor een vaste waarde in één cel, zoals een toeslag of een btw-percentage.
Som of Aantal in een draaitabel
Som of Aantal in een draaitabel
Kies Som als je wilt weten hoeveel iets bij elkaar is, zoals de omzet per regio, en Aantal als je wilt weten hoe vaak iets voorkomt, zoals het aantal bestellingen per klant. Som telt de getallen in het veld op, Aantal telt hoeveel regels een waarde hebben. Staat er Aantal terwijl je een totaal verwachtte, dan leest het programma de getallen waarschijnlijk als tekst.
Zijwaarts lezen: zo doen factcheckers het
Zijwaarts lezen: zo doen factcheckers het
Zijwaarts lezen betekent dat je een onbekende bron eerst verlaat en in een nieuw tabblad opzoekt wat andere sites over die bron zeggen, voordat je het stuk zelf leest. Onderzoekers die professionele factcheckers volgden, zagen dat zij het zo aanpakten. Wat een bron op haar eigen pagina over zichzelf schrijft, telt daarbij niet als controle.
Reclame herkennen in je nieuwsapp en tijdlijn
Reclame herkennen in je nieuwsapp en tijdlijn
Reclame in een nieuwsapp of tijdlijn herken je aan een vermelding als advertentie, reclame, ad, in samenwerking met of betaald partnerschap, aan een merk dat steeds terugkomt met een link of kortingscode, en aan een stuk dat uitkomt bij één product. Volgens de Nederlandse Reclame Code moet reclame duidelijk als reclame herkenbaar zijn, en bij een post van iemand met een band met het merk hoort de vermelding vooraan te staan.
Een citaat nagaan in drie stappen
Een citaat nagaan in drie stappen
Een citaat ga je na in drie stappen: zoek de letterlijke woorden op, vind het oorspronkelijke stuk waarin ze zijn gezegd of geschreven, en lees de zinnen eromheen. Pas dan zie je of er een voorwaarde is weggelaten, of de woorden van iemand anders komen, of dat de spreker het juist tegensprak.
Wat doet een wachtwoordmanager?
Wat doet een wachtwoordmanager?
Een wachtwoordmanager is een programma dat al je wachtwoorden en gebruikersnamen voor je bewaart, bij een nieuw account een sterk wachtwoord voorstelt en dat vaak ook voor je invult. Je onthoudt zelf alleen het hoofdwachtwoord van de manager. Dat ene wachtwoord moet daarom lang en uniek zijn, en je bewaart het goed, want de helpdesk kan het vaak niet voor je terughalen.
Herstelcodes: waar laat je ze?
Herstelcodes: waar laat je ze?
Herstelcodes print je en berg je op een vaste plek thuis op, los van je telefoon. Je hebt ze nodig als je telefoon met je authenticatie-app kwijt of kapot is, dus ze horen niet in een notitie op diezelfde telefoon en niet in de mail van het account dat je ermee wilt herstellen. Maak daarnaast een versleutelde back-up van je authenticatie-app, en geef een herstelcode aan niemand.
Je gegevens zijn gelekt. Wat nu?
Je gegevens zijn gelekt. Wat nu?
Zijn je gegevens gelekt, wijzig dan direct de wachtwoorden die mogelijk gelekt zijn, ook overal waar je hetzelfde wachtwoord gebruikte, en zet tweestapsverificatie aan waar het kan. Vraag de organisatie welke gegevens gelekt zijn en wat de gevolgen kunnen zijn. Let daarna extra op nepberichten en telefoontjes, want met gelekte gegevens kunnen criminelen echter overkomen. Met alleen je IBAN kan niemand inloggen op je rekening of geld overmaken.
Wat is een goede typesnelheid?
Wat is een goede typesnelheid?
In onze training is een goede typesnelheid bij gewone zinnen 100 tot 160 netto aanslagen per minuut, dat is 20 tot 32 woorden per minuut; een vaste norm voor iedereen bestaat niet. Netto aanslagen zijn de tekens die goed staan, spaties meegeteld. Voor woorden per minuut deel je door vijf. Kijk naast het tempo altijd naar je nauwkeurigheid.
De thuisrij: waar horen je vingers?
De thuisrij: waar horen je vingers?
Op de thuisrij liggen je linkervingers op a, s, d en f en je rechtervingers op j, k, l en de puntkomma, met je duimen boven de spatiebalk. Op de F en de J voel je een streepje, zodat je zonder kijken weet of je goed ligt. Vanuit die rij neem je elke andere toets met een vaste vinger, die daarna terugkeert.
Een typecursus kiezen als volwassene
Een typecursus kiezen als volwassene
Een typecursus voor volwassenen kies je op vijf punten: hij werkt op je eigen toetsenbord en met jouw indeling, hij begint op de thuisrij, hij meet nauwkeurigheid naast tempo, een les past in een paar minuten per dag en je typt zinnen uit je eigen werk. Probeer altijd eerst een gratis les of typetest voordat je betaalt.
Wat is phishing?
Wat is phishing?
Phishing is oplichting met een vals bericht dat van een bekende organisatie of persoon lijkt te komen, zoals je bank, een pakketdienst of je werkgever. Het bericht wil dat je op een link klikt, een bijlage opent of iets afgeeft, zoals een wachtwoord, een code of een betaling. Het komt per mail, sms, berichtenapp, telefoon, brief of QR-code. Je herkent het aan het adres van de afzender, het domein in de link en de haast in de tekst.
Phishing melden: waar en hoe
Phishing melden: waar en hoe
Phishing meld je op drie plekken, afhankelijk van wat er is gebeurd. Een vals bericht waarbij je niets kwijt bent, meld je bij de organisatie die wordt nagedaan en bij de Fraudehelpdesk. Ben je geld kwijt of heb je gegevens afgegeven, dan bel je eerst je bank en doe je daarna aangifte bij de politie. Op je werk meld je elk verdacht bericht bij de servicedesk of de ICT-afdeling, ook als je twijfelt.
Wat is spearphishing?
Wat is spearphishing?
Spearphishing is phishing die op één persoon of functie is gericht. De afzender zoekt eerst uit wie je bent, wat je doet en met wie je werkt, en schrijft daarna een bericht dat bij jouw werk past, met je naam, een lopend project of de naam van je leidinggevende erin. Daardoor is het moeilijker te herkennen dan een bericht dat naar duizenden mensen tegelijk gaat. Wat helpt, is een verzoek om geld, gegevens of toegang nagaan langs een eigen weg.
Werk en samenwerken
21 artikelen
Feedback geven in drie stappen
Feedback geven in drie stappen
Feedback geef je in drie stappen. Noem wat je zag, met wanneer en hoe vaak. Zeg wat het deed, voor jou, het werk of de klant. Sluit af met wat je voortaan wilt, als vraag. Doe het onder vier ogen en kort na het voorval, en laat daarna de ander aan het woord.
Complimenten geven die aankomen
Complimenten geven die aankomen
Een compliment komt aan als je noemt wat de ander deed en wat het opleverde. "Goed gedaan" is aardig, maar de ander weet daarna niet wat hij moet blijven doen. Beter is bijvoorbeeld "Je belde zelf iedereen met een open dienst, en maandag was elke dienst gevuld." Laat er geen "maar" achteraan komen, vergelijk niet met collega's, en zeg het tegen de persoon die het werk deed.
Vage feedback van je leidinggevende
Vage feedback van je leidinggevende
Krijg je vage feedback van je leidinggevende, zoals "je mag wat proactiever zijn", bedank dan kort en vraag om een voorbeeld, een moment waarop hij of zij dat zag. Vraag daarna wat er de volgende keer anders moet, en hoe je merkt dat het goed genoeg is. Vat het antwoord in één zin samen. Zo herschrijf of verander je één keer, in plaats van te gokken.
Irritatie onder een grap herkennen
Irritatie onder een grap herkennen
Irritatie onder een grap herken je aan wat eromheen gebeurt. Let op drie dingen: of de grap gaat over iets wat vaker gebeurde, met woorden als weer, alweer of voor de derde keer, of hij gaat over iets wat de ander kwijt is, zoals tijd, eer of een plan, en of de toon daarna verandert, met een kort antwoord of stilte. Zie je dat, vraag dan onder vier ogen hoe het zat, in plaats van mee te lachen of het aan te kaarten waar iedereen bij is.
Een boze klant: eerst erkennen, dan oplossen
Een boze klant: eerst erkennen, dan oplossen
Zeg tegen een boze klant als eerste in één zin wat er voor hem op het spel staat, met zijn eigen woorden, en zeg daarna meteen wat je nu gaat doen. Bijvoorbeeld: "Een week oud en de tafel is al krom, en zaterdag komt je familie. Ik kijk nu wat er voor vrijdag kan." Pas daarna vraag je naar een ordernummer. Wuif niet weg, begin niet over jezelf en verdedig het bedrijf niet in die eerste zin.
Wat een EQ-test meet
Wat een EQ-test meet
Een EQ-test meet meestal hoe je jezelf inschat. Je geeft op een vragenlijst aan hoe goed je volgens jezelf emoties herkent en hanteert, en de optelsom is je uitslag. Een kleiner deel van de tests geeft opgaven met een goed antwoord, nagekeken tegen het oordeel van deskundigen of van een grote groep mensen. Beide leveren een getal op. Dat getal zegt iets over die vragenlijst of die opgaven, en weinig over hoe je in een bepaald gesprek op je werk reageert.
Valkuilen: te veel van het goede
Valkuilen: te veel van het goede
Een valkuil is een kwaliteit die je te ver doorzet: wie zorgvuldig is, blijft schaven aan iets wat al af is. Wie behulpzaam is, neemt het werk van anderen over. Daarom zit je valkuil vast aan je kwaliteit: hij gaat niet weg zolang je de kwaliteit houdt. Wat je wel kunt doen, is de tegenhanger oefenen, zoals op tijd loslaten of je eigen grens bewaken.
Autoritair, democratisch, laissez-faire: de indeling van Lewin
Autoritair, democratisch, laissez-faire: de indeling van Lewin
De indeling in autoritair, democratisch en laissez-faire komt uit een artikel van Kurt Lewin, Ronald Lippitt en Ralph White uit 1939. Ze beschreven clubs van tienjarige jongens die door een volwassene in een van drie stijlen werden geleid. De namen zijn gebleven, maar het onderzoek was klein, ging over kinderen en vergeleek drie gespeelde stijlen. Voor je eigen manier van leiden zeggen drie losse keuzes vaak meer dan één hokje.
Je kwaliteiten noemen in een sollicitatie
Je kwaliteiten noemen in een sollicitatie
Noem in een sollicitatie twee of drie kwaliteiten en geef bij elke kwaliteit één moment waarop je hem liet zien: wat er speelde, wat je deed en wat het opleverde. "Ik ben zorgvuldig" zegt weinig; "ik vond in de offerte voor een nieuwe klant een fout van 1.200 euro voordat hij de deur uit ging" laat het zien. Noem desgevraagd ook de valkuil die bij die kwaliteit hoort, en wat je eraan doet.
Sturen of ruimte geven: wanneer kies je wat?
Sturen of ruimte geven: wanneer kies je wat?
Sturen werkt als iemand een taak nog niet kent, als een fout duur is of als er weinig tijd is. Ruimte geven werkt als iemand de taak al vaker deed, als er meer goede manieren zijn en als je eigen inbreng wilt. Wat telt is de taak en het moment, meer dan de persoon in het algemeen. Wie er twijfel over heeft, kan het ook gewoon vragen.
Allergie: waarom die ene collega je zo irriteert
Allergie: waarom die ene collega je zo irriteert
Een collega irriteert je vaak omdat hij te veel heeft van wat jij te weinig doet. In het kernkwadrant heet dat je allergie: te veel van je uitdaging. Wie zorgvuldig werkt, ergert zich aan afraffelen; wie geduldig is, aan opjagen. Je ergernis wijst zo naar je eigen kwaliteit, en een klein beetje van wat die collega doet, is wat jij kunt oefenen.
Je leiderschapsstijl in een ontwikkelgesprek
Je leiderschapsstijl in een ontwikkelgesprek
Neem uit je uitslag één as mee waar je iets mee wilt, met een voorbeeld uit de afgelopen maanden waarin je die keuze maakte. Vraag in het gesprek hoe anderen dat moment zagen, en spreek één ding af dat je de komende weken anders probeert. De uitslag is van jou en dient als gespreksstof. Hij is niet bedoeld om mensen te selecteren of te beoordelen.
Persoonlijkheidstesten vergeleken: vier stijlen, zestien typen of vijf schalen
Persoonlijkheidstesten vergeleken: vier stijlen, zestien typen of vijf schalen
DISC deelt gedrag in vier stijlen, de MBTI deelt mensen in zestien typen en de Big Five beschrijft persoonlijkheid op vijf schalen. De eerste twee geven je een hokje, de derde een profiel. Voor een beeld van jezelf dat je later kunt vergelijken, is een test op vijf schalen de meest precieze van de drie, omdat hij geen grens trekt waar de meeste mensen in het midden zitten.
Assertief of dominant: het verschil zit in wat er met de ander gebeurt
Assertief of dominant: het verschil zit in wat er met de ander gebeurt
Assertief en dominant lijken op elkaar, want allebei zeggen wat ze willen. Het verschil zit in wat er met de ander gebeurt. Wie assertief is, zegt wat hij wil en laat de ander ruimte om te reageren; wie dominant is, drukt zijn zin door, ook als dat ten koste van de ander gaat. Een zin zonder verwijt en zonder dreiging is bijna altijd de assertieve.
Nee zeggen tegen je leidinggevende: de zin, wat je wel aanbiedt en de keuze teruggeven
Nee zeggen tegen je leidinggevende: de zin, wat je wel aanbiedt en de keuze teruggeven
Nee zeggen tegen je leidinggevende werkt met dezelfde zin als tegen ieder ander, in een andere volgorde: eerst erkennen wat er voor het werk op het spel staat, dan het nee voor nu, dan wat je wel kunt en wanneer. Vraagt je leidinggevende door, geef dan de keuze terug: als dit voorgaat, wat schuift er dan op? Een smoes, een lesje en het contract als schild maken het gesprek langer en het nee zwakker.
Kritiek die half klopt: erken wat waar is en corrigeer de rest
Kritiek die half klopt: erken wat waar is en corrigeer de rest
Kritiek die half klopt is de lastigste om te ontvangen, omdat de twee makkelijke reacties allebei fout zijn: alles aannemen of alles afwijzen. Wat werkt, zijn drie stappen in één adem. Erken het deel dat waar is, in eigen woorden. Corrigeer het deel dat niet klopt, zonder verwijt. En vraag om een voorbeeld of om de volgende stap, zodat het gesprek verder gaat in plaats van vast te lopen op wie gelijk heeft.
Subassertief: wat het is, hoe je het herkent en wat je anders kunt zeggen
Subassertief: wat het is, hoe je het herkent en wat je anders kunt zeggen
Subassertief gedrag is je eigen wens wegzetten voor de vrede of voor de ruimte van een ander: ja zeggen en later balen, een mening inslikken, een vraag zo voorzichtig stellen dat er geen vraag overblijft. In de assertiviteitstest heet die stijl terughoudend. Het is een stijl die je per situatie kiest, geen eigenschap die je hebt, en hij werkt prima als de kwestie klein is. Hij kost je iets zodra je iets echt nodig hebt en niemand dat weet.
De STAR-methode: een voorbeeld vertellen in vier delen
De STAR-methode: een voorbeeld vertellen in vier delen
De STAR-methode is een vaste volgorde om in een sollicitatiegesprek een voorbeeld uit je werk te vertellen. De letters staan voor situatie, taak, actie en resultaat. Je zegt kort wat er speelde en wat er van jou verwacht werd, je vertelt uitgebreid wat je zelf deed, en je sluit af met hoe het afliep. De variant STARR zet er een vijfde deel achter, de reflectie, waarin je zegt wat je ervan leerde.
Motivatiebrief: een voorbeeld, alinea voor alinea
Motivatiebrief: een voorbeeld, alinea voor alinea
Een motivatiebrief beantwoordt twee vragen: waarom wil je deze functie, en wat breng je mee. Een goede brief past op één pagina en heeft vijf alinea's: een opening met iets wat de lezer nog niet wist, twee alinea's met een eis uit de vacature en een voorval uit je werk dat erbij past, een reden waarom je bij dit bedrijf wilt werken, en een slot dat om een gesprek vraagt. Hieronder staat een uitgewerkt voorbeeld met uitleg per alinea.
Een open sollicitatie schrijven, met voorbeeld
Een open sollicitatie schrijven, met voorbeeld
Een open sollicitatie is een sollicitatie bij een bedrijf dat geen vacature heeft openstaan voor het werk dat je zoekt. Omdat er geen vacaturetekst is, moet je brief dat werk doen: je zegt welke rol je bedoelt, waarom je bij deze afdeling wilt werken en wat je meebrengt. Je schrijft aan degene die de afdeling leidt en eindigt met de vraag om een kort gesprek. Hieronder staat een uitgewerkt voorbeeld.
Gesprekstechnieken: de zeven bekendste, met voorbeeldzinnen
Gesprekstechnieken: de zeven bekendste, met voorbeeldzinnen
Gesprekstechnieken zijn de handelingen waarmee je een gesprek voert: luisteren, samenvatten, parafraseren, doorvragen, open en gesloten vragen stellen, een stilte laten vallen en benoemen hoe het gesprek loopt. Je gebruikt ze om te horen wat de ander bedoelt voordat je zelf iets vindt of oplost. Hieronder staan de zeven bekendste, elk met een zin die werkt en een zin waarmee je het gesprek overneemt.





































