Complimenten geven die aankomen
Een compliment komt aan als je noemt wat de ander deed en wat het opleverde. "Goed gedaan" is aardig, maar de ander weet daarna niet wat hij moet blijven doen. Beter is bijvoorbeeld "Je belde zelf iedereen met een open dienst, en maandag was elke dienst gevuld." Laat er geen "maar" achteraan komen, vergelijk niet met collega's, en zeg het tegen de persoon die het werk deed.
Bijgewerkt op door De redactie van Skillido
Collega Mila heeft de roosters voor het magazijn gemaakt. Er stonden zes diensten open, en ze heeft net zo lang gebeld tot ze allemaal gevuld waren. Je loopt langs haar bureau en zegt "Goed gedaan, Mila!" Ze lacht even en werkt door. Een week later vraagt ze zich af of iemand eigenlijk gezien heeft hoeveel werk het was.
"Goed gedaan" is aardig bedoeld en snel gezegd. Je zegt het ook tegen iemand die koffie heeft gezet, en zo klinkt het dan ook. Hieronder staat waarom twee woorden zo weinig doen, hoe een compliment wel blijft hangen, welke vormen een compliment terugnemen, en wat je doet als je er zelf een krijgt.
Waarom "goed gedaan" weinig zegt
Een compliment heeft twee kanten. Het laat de ander weten dat je iets gezien hebt, en het vertelt hem wat hij moet blijven doen. "Goed gedaan" doet het eerste half en het tweede helemaal niet. Mila weet niet of je het rooster bedoelt, het bellen of dat maandag elke dienst gevuld was. Ze weet ook niet of je weet wat ervoor nodig was.
Het wordt erger als je het vaak zegt. Wie elke dag "top!" hoort, hoort na een week niets meer, ook niet op de dag dat er echt iets bijzonders gebeurde. Een compliment dat iets noemt, slijt minder, omdat het elke keer over iets anders gaat.
Wat zag je, en wat deed het
Een compliment dat aankomt, volgt de eerste twee stappen van feedback. Noem wat de ander deed, zo dat hij het kan herkennen. Zeg daarna wat het opleverde. "Je hebt iedereen met een open dienst zelf gebeld, en maandag was elke dienst gevuld." Daar staat in wat Mila deed en wat het betekende, en ze weet dat jij het gezien hebt.
De derde stap van feedback, wat je voortaan wilt, laat je hier weg. Bij een compliment is er niets wat anders moet. Hang je er toch een verzoek aan, dan hoort de ander vooral het verzoek.
Het hoeft niet lang te zijn. Twee zinnen zijn genoeg, in een chatbericht of bij de koffie. Wat telt is dat er iets in staat wat alleen over deze keer gaat: een tijd, een aantal, een keuze die de ander maakte.
| Vorm | Zo klinkt het | Wat eraan schort | Beter |
|---|---|---|---|
| Te algemeen | "Goed gedaan!" | De ander weet niet wat er goed was. | "Je stuurde de offerte dezelfde dag. De klant tekende de volgende ochtend." |
| Met een maar | "Mooie offerte, al had de prijs wel bovenaan gemogen." | De ander onthoudt het deel na "al". | Het compliment nu, de prijs een andere keer. |
| Vergelijken | "Veel beter dan Bart vorige maand." | Het gaat ineens ook over Bart, die er niet bij is. | "Je stelde de klant eerst twee vragen en had het daarna in één keer goed." |
| Over wie iemand is | "Jij bent gewoon een natuurtalent." | Er staat geen keuze in die de ander kan herhalen. | "Je begon met de vraag van de klant, en pas daarna kwamen je dia's." |
| Met een taak eraan | "Mooie planning. Wil jij die van volgende maand ook maken?" | Het compliment wordt een nieuwe klus. | Het compliment los, en de vraag later en apart. |
| Aan het verkeerde adres | Het hele team bedanken voor een klantdag die één collega organiseerde. | Wie het werk deed, verdwijnt in de groep. | "Ilona, jouw draaiboek voor de klantdag klopte tot op de minuut." |
De tabel is door de redactie samengesteld uit de foute antwoorden in de oefensituaties over complimenten. Hij zegt niet hoe vaak mensen zo reageren.
Het compliment dat zichzelf terugneemt
De meest voorkomende valkuil is het woordje maar, of al. "Mooie offerte, al had de prijs wel bovenaan gemogen." De ander onthoudt de tweede helft. Vaak is het goed bedoeld: je wilt volledig zijn, of je bent bang dat een los compliment overdreven klinkt. Het gevolg is dat het compliment verdwijnt achter de kritiek. Heb je allebei te zeggen, zeg het dan op twee momenten.
Vergelijken doet iets vergelijkbaars. "Veel beter dan Bart vorige maand" maakt van een compliment een ranglijst, en Bart staat er onderaan zonder dat hij erbij is. Wie het compliment krijgt, voelt zich daar vaak ongemakkelijk bij, en terecht.
Een compliment over wie iemand is, zoals "jij bent een natuurtalent" of "geboren voorzitter", klinkt groot. Er staat alleen geen keuze in die de ander de volgende keer kan herhalen, en het legt de lat voor de volgende keer hoog. Noem wat hij deed, dan weet hij wat werkte.
Bij de goede persoon
Een compliment aan het verkeerde adres doet meer kwaad dan geen compliment. Als je leidinggevende in de teamchat jou bedankt voor een presentatie die je samen met een collega maakte, ziet die collega zijn werk verdwijnen. Noem dan meteen zijn naam, in dezelfde chat. Geef jij het compliment, vraag dan eerst wie er allemaal aan gewerkt hebben. Een klantdag van drie mensen verdient drie namen.
Zelf een compliment aannemen
Veel mensen vinden een compliment krijgen lastiger dan er een geven. "Ach, het stelde niks voor." "Geen dank, het is gewoon mijn werk." "Ja, alleen die ene grafiek klopte niet helemaal." Zo wuif je weg wat de ander net met moeite zei, en de volgende keer zegt hij het misschien niet meer.
Een compliment aannemen is dank je zeggen. Je mag er iets aan toevoegen dat het gesprek gaande houdt, zoals "fijn om te horen" of "laat het weten als er nog iets is". Die ene grafiek hoeft er niet bij; die kun je zelf oplossen voor de volgende keer.
Oefenen met complimenten
Hoe je feedback geeft als er wel iets anders moet, staat op Feedback geven: wat zag je, wat deed het, wat wil je. Skillido heeft een gratis test feedback geven met korte werksituaties, waarvan drie over complimenten. In de training Feedback geven en ontvangen heeft het onderdeel Complimenten die aankomen 24 situaties, over geven en over aannemen, en na elk antwoord lees je waarom het beste antwoord het beste is. De uitslag zegt hoe je die dag de situaties las.
Over dit artikel
De uitleg en de voorbeelden zijn door de redactie in eigen woorden opgeschreven. Alle namen zijn verzonnen. Er staat geen bewering in over onderzoek of over een instantie, en daarom geen bronnenlijst. Klopt er iets niet, mail dan naar hallo@skillido.com.