Phishing melden: waar en hoe
Phishing meld je op drie plekken, afhankelijk van wat er is gebeurd. Een vals bericht waarbij je niets kwijt bent, meld je bij de organisatie die wordt nagedaan en bij de Fraudehelpdesk. Ben je geld kwijt of heb je gegevens afgegeven, dan bel je eerst je bank en doe je daarna aangifte bij de politie. Op je werk meld je elk verdacht bericht bij de servicedesk of de ICT-afdeling, ook als je twijfelt.
Bijgewerkt op door De redactie van Skillido
Je hebt een mail herkend als vals. Het adres klopte niet, de link ging ergens anders heen en je hebt nergens op geklikt. Je duim hangt boven de prullenbak. Weggooien is veilig, en toch is er iets wat je eerst kunt doen. Dezelfde mail is naar duizenden anderen gegaan, en een deel van hen ziet het niet.
Melden kost een paar minuten. Dit artikel laat per situatie zien waar je heen gaat en wat je meestuurt. Het begint bij het bericht waar niets mee gebeurd is en eindigt bij de aangifte. Hoe je een vals bericht herkent, staat in wat is phishing.
Waarom je meldt
Een melding doet twee dingen. Veilig Internetten noemt het eerste: melden is belangrijk 'omdat er zo een goed beeld ontstaat van de omvang van het probleem in Nederland'. Het tweede is directer. De organisatie die wordt nagedaan, kan een waarschuwing op haar site zetten en de valse pagina laten blokkeren. Zolang niemand het meldt, blijft die pagina open.
Wat een melding niet doet, is je geld terughalen of de afzender laten oppakken. Opsporen kan alleen de politie, en die begint pas na een aangifte. Daarom hangt de plek waar je meldt af van wat er is gebeurd.
De wegwijzer
De tabel zet zes situaties onder elkaar. Zoek de regel die past en lees van links naar rechts. De regels sluiten elkaar niet uit: wie op zijn werk geld overmaakte na een valse mail, meldt het bij de servicedesk, belt de bank en doet aangifte.
| Wat er gebeurde | Waar je meldt | Wat je meestuurt | Wat het oplevert |
|---|---|---|---|
| Een mail met een link of bijlage, niets aangeklikt | De organisatie die wordt nagedaan, en de Fraudehelpdesk via valse-email@fraudehelpdesk.nl | De mail zelf, het liefst als bijlage doorgestuurd | De organisatie kan waarschuwen en de valse pagina laten weghalen. |
| Een sms of een bericht in een berichtenapp | De organisatie die wordt nagedaan, en het meldformulier van de Fraudehelpdesk | Een schermafbeelding met het nummer en de link in beeld | Een waarschuwing voor anderen als het bericht rondgaat. |
| Een telefoontje uit naam van je bank of een helpdesk | De organisatie zelf, via het nummer dat je al had, en het meldformulier van de Fraudehelpdesk | Het nummer dat in beeld stond, het tijdstip en wat er gevraagd werd | De organisatie weet dat haar naam wordt gebruikt. |
| Je hebt betaald, of een code of wachtwoord afgegeven | Eerst je bank, daarna de politie voor aangifte | Het bericht, het rekeningnummer waar het geld heen ging en het tijdstip | De bank kan je rekening blokkeren; de politie kan opsporen. |
| Een verdacht bericht op je werk | De servicedesk, de ICT-afdeling of het meldpunt van je organisatie | Het bericht, en of je iets aanklikte of invulde | Het bericht kan bij je collega's worden weggehaald. |
| Ongevraagde reclame zonder valse afzender | Het spamformulier van de Autoriteit Consument en Markt | De mail of de sms | Dit is spam en geen phishing; de toezichthouder kan de afzender aanpakken. |
De wegwijzer is door de redactie samengesteld uit de pagina's van Veilig Internetten, de Fraudehelpdesk en het NCSC die onderaan staan. Hij is geen meting, en meldadressen kunnen veranderen; kijk bij twijfel op de pagina van de organisatie zelf.
Een vals bericht, en je bent niets kwijt
Dit is het gewone geval. Je kreeg een mail, een sms of een telefoontje, je trapte er niet in en je wilt het doorgeven. Veilig Internetten vat de eerste stap samen in een zin: 'Meld een nepmail of neptelefoontje bij de organisatie die wordt nagedaan.' Doet het bericht zich voor als je bank, dan gaat het naar je bank. Was het een pakketdienst, dan naar die dienst.
Veel banken en instanties hebben een eigen adres voor valse mails. Zoek dat adres op hun site, en open die site zelf, via je eigen bladwijzer of de app. Gebruik nooit een adres of nummer uit het bericht dat je wilt melden, want dan meld je het bij de afzender.
De Fraudehelpdesk
Daarnaast kun je terecht bij de Fraudehelpdesk, het landelijke loket voor vragen en meldingen over fraude. Hoe je meldt, hangt daar af van het soort bericht. Voor een mail met een verdachte link of bijlage is er een eigen adres, valse-email@fraudehelpdesk.nl. De Fraudehelpdesk vraagt om de mail als bijlage door te sturen, omdat de technische gegevens van het origineel dan bewaard blijven. Lukt dat niet, bijvoorbeeld op een telefoon, dan mag gewoon doorsturen ook. Lijkt de mail van een bank of een bekend bedrijf te komen, zet dan het meldadres van dat bedrijf in de cc.
Voor al het andere geldt dat adres niet. Een sms, een bericht in een berichtenapp, een telefoontje of een mail zonder link meld je via het meldformulier op hun site. Een melding van fraude die je naar een mailadres van de Fraudehelpdesk stuurt, nemen ze niet in behandeling. Stelt de Fraudehelpdesk na onderzoek vast dat een doorgestuurde mail phishing of malware is, dan krijg je volgens hun pagina dezelfde dag een mail terug met uitleg.
Een sms of een bericht in een app
Een sms kun je niet als bijlage doorsturen. Maak daarom een schermafbeelding waarop het nummer of de afzendernaam en de link te lezen zijn. Tik niet op de link om te kijken waar hij heen gaat. Daarna blokkeer je het nummer en gooi je het bericht weg. Hoe je zo'n bericht herkent, staat in het artikel over de valse sms.
Een telefoontje
Bij een beller heb je geen bericht om door te sturen. Schrijf op wat je nog weet: het nummer dat in beeld stond, het tijdstip, de naam die de beller noemde en wat hij vroeg. Bel daarna zelf de organisatie, op een nummer dat je al had of zelf opzoekt, en vertel wat er gebeurde. Meer over zulke gesprekken lees je in iemand belt en zegt dat hij van de bank is.
Je bent geld kwijt of je gaf iets af
Dan verandert de volgorde. Eerst bel je je bank, op het nummer dat je zelf kent, zodat de rekening geblokkeerd kan worden. Daarna volgt de aangifte. Veilig Internetten zegt het zonder omweg: 'Is er wel geld gestolen, dan doe je direct aangifte bij de politie.' Hetzelfde geldt als er iets op je computer of telefoon is gezet.
Aangifte doen gaat beter als je er iets bij hebt. De pagina over aangifte van cybercrime raadt aan zo veel mogelijk te bewaren: 'Maak bijvoorbeeld screenshots van berichten, meldingen of andere informatie die met de cybercrime te maken heeft.' Gooi het bericht dus niet weg, ook al wil je het liefst nooit meer zien.
- Het bericht zelf, of een schermafbeelding ervan met de afzender in beeld.
- Het adres van de pagina waar je iets invulde.
- Het rekeningnummer en de naam waar het geld heen ging, met datum en bedrag.
- De tijdstippen van telefoontjes, en het nummer dat je zag.
- Wat je daarna zelf deed, zoals het wijzigen van je wachtwoord.
Is er iets op je apparaat geïnstalleerd, dan geeft dezelfde pagina een aanwijzing die tegen het gevoel ingaat: 'Verwijder malware pas nadat je aangifte hebt gedaan.' Wat erop staat, kan voor de politie van belang zijn. Veilig Internetten raadt ook aan bij het maken van de afspraak te vragen of er een digitaal rechercheur bij kan zijn, omdat die helpt de aangifte volledig op te nemen.
Doe naast de aangifte ook een melding bij de Fraudehelpdesk. Die kan vertellen wat je nog kunt doen om verdere schade te voorkomen. De stappen na een klik, van wachtwoord wijzigen tot een virusscan, staan bij Veilig Internetten en in het deel "Als je al geklikt hebt" van ons artikel over phishing.
Phishing melden op je werk
Op het werk is de regel korter, en hij is strenger. De pagina van Veilig Internetten over melden op het werk begint zo: 'Meld het direct bij je ICT-afdeling, servicedesk of het meldpunt binnen jouw organisatie, ook als je niet zeker weet of het phishing is.' Twijfel is dus geen reden om te wachten. De servicedesk kan in een minuut zien wat jij niet kunt zien, zoals of dezelfde mail bij dertig collega's in de bus ligt.
Het moeilijkste moment is na een klik. Je hebt je wachtwoord ingevuld op een pagina die achteraf niet klopte, en je overweegt het stil te houden. Juist dan telt elke minuut, want met dat wachtwoord kan iemand je mail lezen en uit jouw naam berichten sturen. Dezelfde pagina zegt: 'Je hoeft niet eerst zeker te weten of een bericht phishing is.' Een melding die achteraf niet nodig bleek, kost de servicedesk vijf minuten.
Weet je niet waar je moet zijn, vraag het dan aan je leidinggevende of een collega. En stuur een verdachte mail niet zomaar door aan het hele team als waarschuwing, want dan staat de link in nog twintig postvakken. Geef hem aan de servicedesk en laat die het team inlichten.
Voor wie een team leidt
Of mensen melden, hangt af van wat er de vorige keer gebeurde met iemand die het deed. Het NCSC raadt organisaties aan te werken aan een laagdrempelige meldcultuur, en noemt daarbij 'het bespreekbaar maken van incidenten zonder de schuldvraag te adresseren'. Wie na een melding een preek krijgt, meldt de volgende keer niet. Zorg dat iedereen weet waar hij heen moet, en bedank de collega die het doet. Oefenen kan samen, met de quiz phishing herkennen voor je team.
Spam is iets anders
Ongevraagde reclame is vervelend en is geen phishing, zolang de afzender zich niet voordoet als een ander. Daar is een ander loket voor. Veilig Internetten verwijst voor spam naar het spamformulier op de website van de Autoriteit Consument en Markt. Twijfel je of iets spam of phishing is, behandel het dan als phishing en klik nergens op.
Wat je na het melden doet
Blokkeer de afzender en verwijder het bericht, tenzij je aangifte gaat doen. Krijg je een reactie op je melding, lees dan het adres van de afzender voordat je iets aanklikt. Er zijn oplichters die zich voordoen als meldpunt of als hulp bij het terughalen van geld. Een echt meldpunt vraagt je nooit om een betaling of om je inlogcodes.
Oefenen met wat je daarna doet
Weten waar je meldt, is makkelijk op een rustig moment. Het wordt lastiger als je net hebt geklikt en schrikt. In de gratis phishing test van Skillido speel je vijf rondes van een minuut, waarvan een over wat je daarna doet. De training Phishing herkennen heeft daar een heel onderdeel over, met opgaven waarin je de stappen na een klik op volgorde zet.
Probeer er een uit de training
Je kreeg een sms over een pakket met een valse link. Je hebt niet geklikt. Je wilt het ergens melden, zodat anderen gewaarschuwd worden.
Wat doe je?
- Je doet aangifte bij de politie, ook nu er niets is gebeurd.
- Je meldt het bij de afzender zelf, door te antwoorden op de sms.
- Je meldt het bij de bank, want die gaat over alle valse berichten.
- Je meldt het bij de Fraudehelpdesk en bij de pakketdienst zelf.
Bekijk het antwoord
Je meldt het bij de Fraudehelpdesk en bij de pakketdienst zelf. Zonder schade meld je een vals bericht bij de Fraudehelpdesk en bij de organisatie die wordt nagedaan. De Fraudehelpdesk gebruikt meldingen om anderen te waarschuwen. Aangifte bij de politie is er voor als je geld of gegevens kwijt bent.
Bronnen
- Veilig Internetten over het melden van een nepmail of neptelefoontje.
- Veilig Internetten over phishing melden op je werk.
- Veilig Internetten over aangifte doen van cybercrime, met wat je bewaart en wat de politie vraagt.
- Fraudehelpdesk, Valse e-mail melden. Het adres, doorsturen als bijlage en wat je terugkrijgt.
- Fraudehelpdesk, Fraude melden. Het meldformulier voor sms, berichtenapp en telefoon.
- NCSC, Aan de slag tegen phishing! Wat een organisatie kan doen, waaronder een meldcultuur.
- Veilig Internetten over de stappen na een klik op een valse link.
De citaten zijn letterlijk overgenomen van de pagina's zoals ze op 12 november 2026 online stonden. Wat de Fraudehelpdesk schrijft, staat hier in eigen woorden. Telefoonnummers en de meldadressen van afzonderlijke banken staan er met opzet niet in: die veranderen, en je vindt ze op de pagina's hierboven. Klopt er iets niet, mail dan naar hallo@skillido.com.