Advertorial of artikel?

Op een nieuwssite staat een stuk met de kop Zo houd je je kelder droog. Het begint met een herkenbaar probleem, een muffe lucht en vlekken op de muur, en geeft vier tips: lucht elke dag, zet geen wasrek in de kelder, kijk of de goot lekt, en zet kasten niet tegen een buitenmuur. Dan volgt de zin werkt dat niet genoeg, en daarna een ontvochtiger met naam en typenummer, een prijs, een kortingscode die tot zondag geldt en een knop om te bestellen. Boven de kop stond in kleine letters in samenwerking met.

De tips kloppen misschien allemaal. Toch draait het stuk om de ontvochtiger, en de tips zijn de aanloop ernaartoe. Zo'n stuk heet een advertorial. Wie hem leest, moet naar het geheel kijken, want elke alinea apart ziet er onschuldig uit.

Wat de Reclame Code zegt

Reclame in Nederland valt onder de Nederlandse Reclame Code. Artikel 11.1 zegt: 'Reclame dient duidelijk als zodanig herkenbaar te zijn, door opmaak, presentatie, inhoud of anderszins, mede gelet op het publiek waarvoor zij is bestemd.' Een label is dus één manier om reclame herkenbaar te maken. De opmaak en de inhoud tellen ook mee.

In bijlage I van dezelfde code staat een lijst van reclame die onder alle omstandigheden misleidend is. Punt 10 gaat over advertorials: 'Redactionele inhoud in de media, waarvoor de adverteerder heeft betaald, gebruiken om reclame te maken voor een product, zonder dat dit duidelijk uit de inhoud of uit duidelijk door de consument identificeerbare beelden of geluiden blijkt (advertorial).' Betaalde inhoud mag dus, zolang je kunt zien dat hij betaald is.

Ziet een stuk eruit als nieuws en is nergens te zien dat er betaald is, dan kun je daar iets mee. Artikel 18 van de code zegt: 'Zowel bedrijven als consumenten hebben het recht om over schending van de Nederlandse Reclame Code een klacht in te dienen bij de Reclame Code Commissie.'

Lees eerst de laatste alinea

Bij een gewoon artikel staat de kern vooraan en worden de alinea's naar het eind toe minder belangrijk. Bij een advertorial is het andersom. De eerste alinea's zijn algemeen en nuttig, en pas aan het eind blijkt waar het om draait. Daarom helpt het om bij een stuk met tips eerst naar het slot te kijken. Staat daar een product met een prijs, een code of een knop, lees de tips dan als de aanloop naar dat product.

Een tweede vraag die helpt, is wat de tekst wil dat je doet. Een artikel wil dat je iets weet. Een brief met excuses wil iets goedmaken. Een advertorial wil dat je iets koopt, ook als hij dat pas in de laatste zin zegt. Die vraag stel je over het geheel. Een enkele alinea kan informeren terwijl de tekst als geheel verkoopt.

Cijfers in een advertorial

Advertorials gebruiken graag een cijfer dat overtuigend klinkt, zoals negen op de tien kopers raden hem aan. Kijk dan wie er gevraagd is. Waren het veertig mensen die het apparaat gratis kregen om te testen, dan zijn het geen kopers, en zegt het cijfer vooral iets over hoe tevreden mensen zijn met iets wat ze cadeau kregen. Staat er geen aantal en geen datum bij, dan valt er niets na te gaan.

Wat je ermee doet

Het product kan goed zijn en de tips kunnen kloppen. Je leest de tekst alleen als wat hij is, een aanbod van een verkoper. Wil je het product kopen, vergelijk het dan met andere, zoek een test door een partij die niet aan de verkoop verdient, en laat een kortingscode die zondag afloopt je niet haasten. Lijkt het aanbod te mooi of vraagt de site om vooruitbetaling bij een onbekende winkel, dan is het meer dan reclame. Daarover gaat de training oplichting herkennen.

Oefenen met doel en toon

Skillido heeft een gratis test begrijpend lezen met korte teksten uit het gewone leven. In de training begrijpend lezen gaat een van de vijf onderdelen over doel en toon, met brieven, columns en advertorials, en bij elk antwoord de zin uit de tekst die het beslist. Je oefent hier lezen. Meer beloven wij niet.