Naar de inhoud
skillido
Drie getekende spelvoorwerpen op een indigo vlak, een tegelraster, een telefoon met een berichtballon en twee tekstballonnen, verbonden door een pad van groene stippen waarover een klein figuurtje loopt

Reclame herkennen in je nieuwsapp en tijdlijn

Reclame in een nieuwsapp of tijdlijn herken je aan een vermelding als advertentie, reclame, ad, in samenwerking met of betaald partnerschap, aan een merk dat steeds terugkomt met een link of kortingscode, en aan een stuk dat uitkomt bij één product. Volgens de Nederlandse Reclame Code moet reclame duidelijk als reclame herkenbaar zijn, en bij een post van iemand met een band met het merk hoort de vermelding vooraan te staan.

Bijgewerkt op door De redactie van Skillido

In de nieuwsapp Kortweg staat tussen een bericht over de nieuwe fietsenstalling en een uitslag van de zaterdagcompetitie een stuk met de kop "Zo houd je je huis deze winter warm". Het geeft vijf tips. Drie keer valt de naam van installateur WarmVliet, elke keer met een link. Onderaan staat in kleine letters: In samenwerking met WarmVliet. Wie snel scrolt, leest een nieuwsbericht. Het is een advertentie.

Een kwartier later zie je in je tijdlijn een post van iemand die je volgt, over wandelschoenen van Sprintvos, met een kortingscode en zes hashtags. Een van die hashtags is #ad. Ook dat is reclame, op een andere plek en in een andere vorm. Dit artikel gaat over die twee plekken. Hoe een advertorial in een krant of tijdschrift eruitziet, staat in Advertorial of artikel?

Wat de Reclame Code vraagt

De basisregel staat in artikel 11.1 van het Algemeen Deel van de Nederlandse Reclame Code: 'Reclame dient duidelijk als zodanig herkenbaar te zijn, door opmaak, presentatie, inhoud of anderszins, mede gelet op het publiek waarvoor zij is bestemd.' Een label is dus één manier. De opmaak en de inhoud tellen ook mee.

In bijlage I van dezelfde code staat een lijst met reclame die onder alle omstandigheden misleidend is. Punt 10 beschrijft de advertorial: 'Redactionele inhoud in de media, waarvoor de adverteerder heeft betaald, gebruiken om reclame te maken voor een product, zonder dat dit duidelijk uit de inhoud of uit duidelijk door de consument identificeerbare beelden of geluiden blijkt (advertorial).'

Posts van mensen met een band met een merk

Voor posts op sociale media is er een aparte code, de Reclamecode Social Media & Influencer Marketing. Die zegt: 'Indien een Verspreider een Relevante Relatie heeft met de Adverteerder, dient dat uitdrukkelijk in de uiting te worden vermeld.' Een verspreider is wie de post plaatst. Een relevante relatie is de band met het merk.

Die band hoeft geen geld te zijn. In de veelgestelde vragen van de Stichting Reclame Code staat: 'Als een adverteerder bijvoorbeeld een influencer betaalt, korting geeft, een gratis product opstuurt of ander voordeel biedt in ruil voor het maken van reclame, wordt dit gezien als een relevante relatie waarvan je melding moet doen'. De code noemt ook het ontvangen van kortingscodes om met volgers te delen als voordeel. En het aantal volgers maakt niet uit: 'Er is geen minimum- of maximumaantal volgers vereist om onder deze definitie en dus deze code te vallen'.

Wie iets zelf kocht, is een ander geval. De veelgestelde vragen zeggen: 'Je hoeft op basis van de RSM niets te vermelden als je iets zelf hebt gekocht en je geen relevante relatie hebt met de adverteerder (merk/product).' Een enthousiaste post is dus nog geen reclame.

Waar de vermelding hoort te staan

Als voorbeelden van een duidelijke vermelding noemt de code onder meer ad, reclame, advertentie, advertorial, (betaald) partnerschap en (betaalde) samenwerking. Bij een bericht of foto geldt: 'De vermelding van de Relevante Relatie dient het eerste woord of de eerste zin te zijn in elk tekstblok (in de beschrijving of in een foto zelf).' De vermelding moet in een kleur staan die zich van de achtergrond onderscheidt, zodat hij in één oogopslag zichtbaar is. En de code zegt erbij: 'Het is niet voldoende om de Relevante Relatie met een Adverteerder enkel te vermelden in de bio van het Social Media-account.'

Over hashtags schreef de Stichting Reclame Code bij de update van de RSM: 'Op platforms waar alleen gebruik wordt gemaakt van een hashtag om reclame kenbaar te maken, geldt dat deze duidelijk in het oog moet springen en niet verscholen mag staan tussen andere hashtags of informatie.' De #ad van de wandelschoenen, als derde van zes hashtags, staat precies op zo'n plek.

Waar je kijkt, wat je daar kunt zien en wat het zegt
Waar je kijktWat je kunt zienWat het zegt
Boven de kop of de postAdvertentie, advertorial, in samenwerking met, betaald partnerschap met.Dat een merk heeft betaald of meegewerkt. Dit is de duidelijkste plek.
Het eerste woord van de tekstReclame, advertentie, ad of #ad, vaak met de naam van het merk erbij.Dat de maker een band met het merk heeft en dat meldt waar je het meteen leest.
Tussen de hashtags aan het eind#ad of #reclame tussen vijf andere hashtags.Dat er wel een band is, op een plek waar je hem makkelijk mist.
Klein onderaan het artikelIn samenwerking met en de naam van een bedrijf.Dat het stuk betaald kan zijn, ook al staat het tussen het nieuws.
In de tekst zelfEen kortingscode, een link naar een winkel, één merk dat steeds terugkomt.Dat er een band met een merk kan zijn. Een vermelding is het niet.
Alleen in het profielIk werk samen met merken.Niets over deze ene post. Wie alleen de post ziet, leest het niet.

De tabel is door de redactie samengesteld. Hij beschrijft wat je kunt tegenkomen en zegt niets over een bestaande post of een uitspraak van de Reclame Code Commissie.

Zo kijk je bij een bericht dat je niet vertrouwt

  1. Kijk boven de kop of de post en naar het eerste woord van de tekst. Daar hoort een vermelding te staan.
  2. Lees de hashtags aan het eind en de kleine regel onder het artikel. Daar staat een vermelding soms toch, op een plek waar je hem mist.
  3. Tel hoe vaak hetzelfde merk terugkomt, met of zonder link. Eén merk in een stuk met tips is een reden om op te letten.
  4. Kijk of er een kortingscode, een link naar een winkel of een bestelknop bij staat. Die komen van een merk.

Reclame is niet verboden, en een advertorial of een betaalde post kan nuttige tips bevatten. Het verschil is dat je weet wie meebetaalde, en dat je de tips leest als wat ze zijn.

Oefenen met verzonnen posts

Skillido heeft een gratis test met korte vragen over berichten in een nieuwsapp en een tijdlijn. In de training Nieuws en bronnen checken heeft het onderdeel Reclame herkennen 24 situaties, en bij elke vraag over de regels staat de passage uit de Reclame Code waar het antwoord op steunt. Alle merken, media en personen zijn verzonnen. Je oefent hier herkennen. Meer beloven wij niet.

Veelgestelde vragen

Wat is een advertorial?
Een advertorial is reclame in de vorm van een artikel. In een nieuwsapp staat hij tussen het nieuws, met een kop en een foto zoals elk ander stuk. Je herkent hem aan een vermelding als advertorial of in samenwerking met, en aan een bedrijf dat in de tekst steeds terugkomt.
Moet iemand met weinig volgers ook melden dat het reclame is?
Volgens de Reclamecode Social Media en Influencer Marketing hangt dat niet af van het aantal volgers. Het gaat om de band met het merk: geld, een gratis product, een uitnodiging of een kortingscode om te delen.
Is een post over iets wat iemand zelf kocht reclame?
Niet als hij het zelf betaalde en geen band met het merk heeft. Dan hoeft hij volgens de Stichting Reclame Code niets te vermelden, ook als hij er heel positief over is.
Is een kortingscode genoeg als vermelding?
Een kortingscode wijst op een band met een merk, want de code komt van dat merk. Als vermelding telt hij niet: de Reclame Code vraagt een woord als reclame, advertentie of ad, vooraan en goed zichtbaar.
Reclame herkennen in je nieuwsapp en tijdlijn | Skillido