Allergie: waarom die ene collega je zo irriteert
Een collega irriteert je vaak omdat hij te veel heeft van wat jij te weinig doet. In het kernkwadrant heet dat je allergie: te veel van je uitdaging. Wie zorgvuldig werkt, ergert zich aan afraffelen; wie geduldig is, aan opjagen. Je ergernis wijst zo naar je eigen kwaliteit, en een klein beetje van wat die collega doet, is wat jij kunt oefenen.
Bijgewerkt op door De redactie van Skillido
Mark stuurt zijn stukken in als ze voor zeventig procent af zijn. Er staan tikfouten in, een tabel mist een kop, en de conclusie is één zin. Jij leest het en voelt je irritatie oplopen. Je collega naast je haalt haar schouders op, want het staat er toch. Het raakt jou, en haar niet.
Een mogelijke verklaring komt uit het kernkwadrant van de Nederlandse organisatieadviseur Daniel Ofman, beschreven in "Bezieling en kwaliteit in organisaties" (1992). Daarin heeft elke kwaliteit vier hoeken: de kwaliteit zelf, de valkuil, de uitdaging en de allergie. Die laatste is de hoek die het meest over ergernis zegt.
Hoe de allergie in het kwadrant past
Neem zorgvuldigheid. Te veel ervan is je valkuil, blijven schaven. Daar tegenover staat je uitdaging, op tijd loslaten. En te veel van die uitdaging is je allergie, afraffelen. Je allergie is dus het gedrag dat het verst van je kwaliteit af ligt, en je ziet het vooral bij anderen.
Daarom raakt Mark jou en niet je buurvrouw. Jij werkt zorgvuldig, en Mark laat precies het tegenovergestelde zien, en dan nog te veel ervan. Je buurvrouw heeft misschien een andere kwaliteit, en een andere allergie. Zij ergert zich wellicht aan de collega die het vierde overleg over dezelfde vraag plant.
| Wat je ziet | Allergie | Je uitdaging | Je kwaliteit |
|---|---|---|---|
| Je ergert je aan wie halve stukken instuurt. | afraffelen | op tijd loslaten | Zorgvuldigheid |
| De collega die na een uur al vraagt of het af is. | opjagen | aandringen | Geduld |
| Collega's die "zien we wel" zeggen. | lauwheid | ruimte laten | Enthousiasme |
| Je irriteert je aan wie in het overleg over een komma begint. | muggenziften | precisie | Overzicht |
| De collega die tegen alles is. | dwarsliggen | kritisch durven zijn | Loyaliteit |
| Je ergert je aan wie een klus dagen laat liggen. | treuzelen | bezinning | Daadkracht |
| Je ergert je aan wie een slecht bericht brengt alsof het een weerbericht is. | kilte | zakelijkheid | Inlevingsvermogen |
| Je ergert je aan een bureau vol losse papieren en een agenda die niemand bijhoudt. | chaos | improviseren | Structuur |
Door de redactie geschreven voor de kwaliteitentest van Skillido. Een ergernis kan naar een kwaliteit wijzen; dat doet hij niet altijd.
Wat je met die ergernis doet
De allergie zegt twee dingen. Het eerste is dat je ergernis vaak een kwaliteit van jezelf verraadt. Wie zich ergert aan lauwheid, heeft zelf veel enthousiasme. Wie zich ergert aan opjagen, heeft zelf veel geduld. Dat kan een ergernis kleiner maken, omdat je ziet dat het meer over jouw maatstaf gaat dan over de ander.
Het tweede is dat een klein beetje van wat die collega doet, precies je uitdaging is. Mark stuurt te vroeg in, en jij stuurt misschien te laat in. Iets van zijn tempo zou jou helpen, zolang je het niet overdrijft. De collega die je opjaagt, laat zien hoe aandringen eruitziet als je het te ver doorzet; een beetje ervan helpt wie te lang afwacht.
Een gesprek met die collega
Wie de kwaliteit achter het gedrag van een ander ziet, kan het gesprek anders openen. Mark levert snel, en dat helpt het team vooruit. Begin daarmee, en zeg daarna wat je nodig hebt, bijvoorbeeld een laatste controle op de bedragen voordat het naar de klant gaat. Dan gaat het gesprek over een afspraak die jullie samen maken.
Het werkt ook andersom. Grote kans dat jouw zorgvuldigheid Mark net zo irriteert als zijn tempo jou. Voor hem ben jij de collega die blijft schaven terwijl het al lang goed was.
Je eigen kwadrant
Wil je weten welke kwaliteiten bij jou het sterkst zijn, en dus welke allergieën je kunt verwachten, doe dan de gratis kwaliteitentest. Je kiest 36 keer tussen twee uitspraken en ziet je top drie. In het rapport staat bij elke kwaliteit het hele kwadrant, met de allergie en een voorbeeld uit werk en samenwerking. Hoe de vier hoeken samen werken, staat op kwaliteit, valkuil, uitdaging en allergie uitgelegd.
Bron
- Ofman, D. D. (1992), Bezieling en kwaliteit in organisaties, Cothen, Servire. Titel, uitgever en jaar nagelopen in de catalogus van de Koninklijke Bibliotheek op 4 oktober 2026.
De kwadranten en voorbeelden in dit artikel zijn door Skillido geschreven. Klopt er iets niet, mail dan naar hallo@skillido.com.