Dictee oefenen: drie dictees met uitleg per fout

B bureau. Bureau komt uit het Frans en houdt die spelling: de klank oo schrijf je als eau, net als in cadeau en niveau. Buro staat niet in de Woordenlijst. Burau mist de e van eau.

A verhuist. De persoonsvorm bij de afdeling is stam plus t. De stam van verhuizen is verhuis, met een s, want een stam eindigt in het Nederlands nooit op een z. Verhuisd is het voltooid deelwoord (is verhuisd). Verhuizt bestaat niet.

C enthousiast. Enthousiast komt uit het Grieks en heeft een th en een ou. Entousiast mist de h, en enthoesiast schrijft de oe zoals je hem hoort in plaats van met ou.

B chauffeur. Chauffeur is Frans: ch aan het begin, au voor de o-klank en twee keer f. Chaufeur heeft één f te weinig, en schauffeur begint met de sch van schoen, die in dit woord niet hoort.

A pakte. De stam pak eindigt op een k, en die staat in ’t kofschip. Dan wordt de verleden tijd stam plus te. Pakde zou alleen kloppen als de stam niet op een kofschipletter eindigde. Pakten is meervoud, en Sven is één persoon.

C gestempeld. Het voltooid deelwoord volgt de verleden tijd: stempelde, dus gestempeld. De stam stempel eindigt op een l, en die staat niet in ’t kofschip. Gestempelt kiest de verkeerde letter, en gestempelld verdubbelt een l die enkel blijft.

B accommodatie. Accommodatie heeft twee keer een dubbele medeklinker: cc en mm. Accomodatie mist een m en acommodatie mist een c. Dit is een van de woorden die in dictees het vaakst misgaan.

A parallel. Parallel heeft één r, in het midden een dubbele l en aan het eind een enkele l. Paralel mist de dubbele l in het midden, en parrallel verdubbelt de r.

C meldt. Wie is hier het onderwerp en staat in de derde persoon, dus stam plus t. De stam van melden is meld, met een d. Meld mist de t, en melt schrijft alleen wat je hoort.

B officieel. Officieel heeft een dubbele f en een c die als s klinkt. Oficieel mist een f, en offisieel schrijft de c als s, zoals je hem hoort.

C hypotheek. Hypotheek komt uit het Grieks: een y na de h en een th in het midden. Hypoteek mist de h van th, en hipotheek schrijft de y als i.

A vindt. De adviseur is één persoon in de derde persoon, dus stam plus t. De stam is vind, met een d, en daar komt de t achter. Vind mist de t, en vint schrijft wat je hoort.

B identiteitsbewijs. Het woord is identiteit plus s plus bewijs. Identiteit eindigt op een t, ook in de samenstelling, dus identiteidsbewijs is fout. Indentiteitsbewijs heeft een n te veel aan het begin.

B rekende. Ze is hier de adviseur, één persoon. De stam reken eindigt op een n, en die staat niet in ’t kofschip, dus stam plus de. Rekente kiest de verkeerde letter, en rekendde zet de d twee keer.

C taxateur. Taxateur hoort bij taxeren en houdt de x. Het eind is eur, zoals in chauffeur en adviseur. Taksateur schrijft de x als ks, en taxatuur heeft het eind van een woord als natuur.

A verbouwd. Een voltooid deelwoord eindigt op een d of een t, nooit op allebei. De verleden tijd is verbouwde, want de w staat niet in ’t kofschip, dus het deelwoord is verbouwd. Verbouwt is de tegenwoordige tijd (hij verbouwt), en verbouwdt bestaat niet.

B kwitantie. Het Nederlandse woord is kwitantie, met kw en tie aan het eind, zoals in politie. Kwitancie schrijft het eind met een c, en quitantie gebruikt de qu van het Franse woord.

C beslist. De bank is het onderwerp en staat in de derde persoon, dus stam plus t. De stam van beslissen is beslis, met één s aan het eind, dus beslist. Beslisd zet een d waar een t hoort, en beslistt een t te veel.

A vertrouwelijk. Vertrouwelijk is vertrouwe plus lijk, met ij. De e voor lijk hoor je nauwelijks, maar hij blijft staan. Vertrouwlijk laat die e weg, en vertrouwelek schrijft het eind zoals je het uitspreekt.

B budget. Budget komt via het Engels uit het Frans en heeft een g die als zj klinkt. Budjet schrijft die klank met een j, en butget maakt van de d een t.

C pensioen. In pensioen klinkt de si als sj, net als in televisie en versie, en toch schrijf je si. Pensjoen schrijft wat je hoort, en pentsioen heeft een t die er niet in hoort.

A organiseert. Het team is één groep, dus de persoonsvorm is stam plus t: organiseer plus t. Organiseerd verwart de persoonsvorm met het voltooid deelwoord (georganiseerd). Organizeert gebruikt de z van het Engelse organize.

C cadeau. Cadeau is Frans en houdt de eau, net als bureau. Kado zie je vaak in winkels, maar staat niet in de Woordenlijst. Cadau mist de e van eau.

A bevestigde. Gisteren vraagt om de verleden tijd. De stam bevestig eindigt op een g, en die staat niet in ’t kofschip, dus stam plus de. Bevestigte kiest de verkeerde letter, en bevestigdde zet de d twee keer.

B vegetarische. Vegetarisch is ve, ge, ta, risch: twee keer een e en daarna een a. Na het en voor een zelfstandig naamwoord krijgt het een e achteraan: het vegetarische menu. Vegatarische en vegeterische zetten de a of de e op de verkeerde plek.

C dessert. Dessert is Frans en heeft twee keer s. Desert, met één s, is het Engelse woord voor woestijn. Dessèrt zet een accent op de e dat er in het Nederlands niet op hoort.

B bedankt. Marieke is één persoon in de derde persoon, dus stam plus t. De stam van bedanken is bedank, en daar komt een t achter. Bedankd zet een d waar een t hoort, en bedanktt heeft een t te veel.

A gelachen. De verleden tijd van lachen is lachte, maar het voltooid deelwoord is gelachen, op en, net als bij gebakken van bakken. Gelacht en gelachd maken het deelwoord met een t of een d, zoals bij werken en bellen, en dat klopt bij lachen niet.

B succes. Succes komt uit het Latijn en heeft een dubbele c, waarvan de tweede als s klinkt. Sukses schrijft wat je hoort, en succses zet na de cc nog een s die er niet in hoort.

B benoemd. De verleden tijd is benoemde, want de stam benoem eindigt op een m, en die staat niet in ’t kofschip. Het voltooid deelwoord is dan benoemd. Benoemt is de tegenwoordige tijd (zij benoemt), en benoemdt bestaat niet.