Taalniveau B1: wat het is en hoe je zo schrijft
Taalniveau B1 is het derde van de zes niveaus uit het Europees Referentiekader voor de Talen (ERK), het lagere van de twee niveaus voor een onafhankelijke taalgebruiker. Een tekst op B1 schrijven betekent korte zinnen met gewone woorden, zeggen wie iets doet, één boodschap per zin en de kern vooraan.
Drie opgaven uit de test
Opgave 1
Je zet deze zin uit een standaardbrief in een mail aan een klant: "Indien u niet binnen veertien dagen na dagtekening van deze brief reageert, zien wij ons genoodzaakt uw aanvraag buiten behandeling te stellen."
Welke herschrijving is het helderst en zegt precies hetzelfde?
- A Reageer binnen veertien dagen, dan behandelen we uw aanvraag sneller.
- B Reageer binnen veertien dagen na de datum van de brief. Anders behandelen we uw aanvraag niet.
- C Bij geen reactie binnen veertien dagen na dagtekening vervalt de behandeling.
- D Reageer snel, anders behandelen we uw aanvraag niet.
Bekijk het antwoord
B Reageer binnen veertien dagen na de datum van de brief. Anders behandelen we uw aanvraag niet.. B zegt hetzelfde in gewone woorden: eerst wat je doet, dan wat er anders gebeurt. A verandert het gevolg, C blijft stijf, D laat de termijn weg.
Opgave 2
Uit een brief van gemeente Vlietdam over de buitenschoolse opvang: "De vaststelling van de hoogte van de eigen bijdrage vindt plaats op basis van het inkomen van het huishouden."
Welke herschrijving is het helderst en zegt precies hetzelfde?
- A De hoogte van de eigen bijdrage hangt af van uw eigen inkomen.
- B Op basis van het huishoudinkomen vindt de vaststelling van de bijdragehoogte plaats.
- C We bepalen de eigen bijdrage aan de hand van uw inkomen en uw spaargeld.
- D We bepalen de eigen bijdrage aan de hand van het inkomen van uw huishouden.
Bekijk het antwoord
D We bepalen de eigen bijdrage aan de hand van het inkomen van uw huishouden.. D maakt van "de vaststelling vindt plaats" gewoon "we bepalen". A maakt van het huishouden alleen jou, C voegt spaargeld toe, B blijft stijf.
Opgave 3
Zin uit een besluit van Woonstichting Lindewaard aan een huurder. "Tegen dit besluit kan binnen zes weken na de verzenddatum bezwaar worden gemaakt."
Kies de herschrijving die hetzelfde zegt in gewone taal.
- A Je kunt binnen zes weken na ontvangst bezwaar maken tegen dit besluit.
- B Je kunt binnen zes weken na de verzenddatum bezwaar maken tegen dit besluit.
- C Je kunt binnen zes weken na de verzenddatum een klacht indienen over dit besluit.
- D Je kunt binnen zes weken na de verzenddatum bij de rechter bezwaar maken.
Bekijk het antwoord
B Je kunt binnen zes weken na de verzenddatum bezwaar maken tegen dit besluit.. De goede versie maakt de zin actief en laat de twee woorden staan die ertoe doen: bezwaar en verzenddatum. Bezwaar is een vaste procedure; een klacht is iets anders. Na ontvangst begint de termijn later dan na de verzenddatum, dus wie dat leest, kan te laat zijn. De rechter staat niet in het origineel.
Waar B1 vandaan komt
Het Europees Referentiekader is in 2001 ontwikkeld door de Raad van Europa. Volgens erk.nl van SLO koppelt het 'de taalvaardigheid in een vreemde taal aan zes beheersingsniveaus, oplopend van A1, A2 (basisgebruiker), naar B1, B2 (onafhankelijk gebruiker) tot C1, C2 (vaardig gebruiker).'
Het ERK beschrijft dus wat een taalleerder kan. Wie zegt dat hij op B1 schrijft, bedoelt meestal dat iemand die het Nederlands op dat niveau beheerst de tekst kan volgen. Het ERK geeft zelf geen regels voor het schrijven van een brief of mail. De vier ingrepen hieronder zijn wat het eerste onderdeel van de training oefent, met bij twee ervan het advies van Taaladvies.net.
Vier ingrepen in een stijve zin
- Een werkwoord in plaats van een zelfstandig naamwoord. 'De vaststelling vindt plaats' wordt 'we bepalen'. Taaladvies.net noemt dit naamwoordstijl en schrijft dat je zulke naamwoorden vaak herkent aan een werkwoord ernaast, zoals plaatsvinden, gebeuren, geschieden, realiseren, komen tot of leiden tot. Zie je er een, kijk dan of er een gewone zin in zit.
- Zeg wie het doet. 'Er wordt contact met je opgenomen' wordt 'We bellen je'. Zinnen met een lijdende vorm komen volgens Taaladvies.net 'vaak minder persoonlijk of minder expliciet over dan zinnen met een bedrijvende vorm.' Bij een termijn of een regel wil de lezer weten wie er aan zet is.
- Gewone woorden. Indien wordt als, dagtekening wordt de datum van de brief, zich genoodzaakt zien wordt moeten. Een woord dat je hardop niet zou gebruiken, kan meestal korter.
- Eén boodschap per zin. Een zin met een voorwaarde, een termijn en een gevolg knip je in tweeën. Eerst wat de lezer doet, daarna wat er gebeurt als hij het niet doet.
Korter mag, de betekenis blijft
Bij het herschrijven gaat het vaker mis met de inhoud dan met de stijl. Een termijn valt weg, na de verzenddatum wordt na ontvangst, of een gevolg wordt ongemerkt een belofte. De nieuwe zin leest makkelijker en zegt iets anders. In de drie opgaven hierboven zit in elke foute keuze zo'n verschuiving, naast een keuze die nog net zo stijf is als het origineel.
Soms blijft een moeilijk woord dus staan. Bezwaar maken is een vaste procedure met een eigen termijn, en een klacht is iets anders. Ook Taaladvies.net schrijft dat werkwoordstijl 'niet per definitie de voorkeur' verdient boven naamwoordstijl; het verschilt per context en per tekstsoort. Vervang je een vakwoord, ga dan na of het nieuwe woord hetzelfde betekent.
Oefenen
In de gratis test krijg je van elk van de vijf onderdelen drie opgaven: herschrijven, schrappen, de opbouw van een mail, toon en een AI-concept nakijken. Hoe je een mail opbouwt, staat op Een zakelijke mail schrijven. De training van dertig dagen staat op de pagina van de training. Wie vooral twijfelt over spelling en komma's, kan terecht bij Spelling en leestekens, en alle tests over taal staan onder Taal en lezen.
Bronnen
- SLO, erk.nl, Niveaus. De zes niveaus van het ERK en de Raad van Europa als maker.
- Taaladvies.net, Naamwoordstijl (algemeen). De werkwoorden waaraan je naamwoordstijl herkent, en dat werkwoordstijl niet altijd beter is.
- Taaladvies.net, Lijdende vorm (passief) (algemeen). Hoe een lijdende zin overkomt naast een bedrijvende.
Veelgestelde vragen
- Krijg ik bij Skillido een taalniveau?
- Nee, de test en de training geven een score van 0 tot 100. Deze score zegt hoe je vandaag deze vijf onderdelen speelde. Hij is geen taalniveau en geen examen.
- Wordt een tekst op B1 kinderachtig?
- Dat hoeft niet. Je kiest gewone woorden en korte zinnen, en de inhoud blijft staan: een termijn, een bedrag en een vakwoord als bezwaar gaan er niet uit. Wat verdwijnt, zijn de omwegen.
- Wat kost de training?
- De test is gratis en vraagt geen account. Daarna kun je de training van dertig dagen kopen voor €29 eenmalig, maar dat hoeft niet.