Leiderschapsstijlen: van autoritair tot laissez-faire, en drie assen ertussen
De bekendste leiderschapsstijlen zijn autoritair, democratisch en laissez-faire. Bij autoritair beslist de leider en zegt hij hoe het moet, bij democratisch beslist de groep mee, en bij laissez-faire laat de leider de groep grotendeels zelf begaan. De meeste mensen passen niet in één van de drie en kiezen per situatie anders.
Waar de drie namen vandaan komen
In 1939 publiceerden Kurt Lewin, Ronald Lippitt en Ralph White een artikel in de Journal of Social Psychology over een reeks experimenten aan de Iowa Child Welfare Research Station. Ze richtten clubs op van tienjarige jongens, die na schooltijd samen knutselden. Elke club kreeg een volwassen leider, en die leider speelde om beurten een van drie stijlen.
- Autoritair: de leider bepaalt wat er gebeurt en hoe, en verdeelt het werk.
- Democratisch: de groep praat mee over wat er gebeurt, en de leider denkt mee.
- Laissez-faire: de leider is erbij, maar laat de groep grotendeels zelf begaan.
De titel van het artikel zegt waar ze vooral naar keken: agressief gedrag in de groep, en hoe dat meeveranderde met de stijl van de volwassene. Het onderzoek ging over een handvol kinderclubs en is ruim tachtig jaar oud. De drie namen worden nog steeds gebruikt, vaak los van dat onderzoek.
Waarom drie stijlen vaak niet genoeg zijn
Een indeling in drie stijlen vraagt je om één hokje te kiezen. In het werk zie je iets anders. Een teamleider kan duidelijk zeggen hoe het werk moet en tegelijk elk belangrijk besluit met het team nemen. Een projectleider kan mensen alle vrijheid geven in hoe ze werken en toch zelf de knoop doorhakken als het spannend wordt. In het rijtje van Lewin past dat nergens.
Daarom kijkt de leiderschapsstijl test van Skillido naar drie keuzes los van elkaar:
- Sturen of ruimte geven: zeg je hoe het moet en volg je het op, of laat je mensen zelf bepalen hoe ze werken?
- Taak of mens: let je eerst op resultaat en planning, of eerst op hoe het met de mensen gaat?
- Zelf of samen beslissen: hak je knopen zelf door, of besluit je met de groep?
Veel sturen plus zelf beslissen lijkt op wat Lewin autoritair noemde. Samen beslissen lijkt op democratisch, en veel ruimte met weinig sturing op laissez-faire. Wie op de drie assen anders uitkomt, lijkt op een mengvorm, en dat is bij de meeste mensen zo.
Geen stijl is de beste
Elke kant van een as werkt ergens. Sturen helpt een nieuwe collega in zijn eerste weken, ruimte geven past bij iemand die het vak al jaren kent. Aandacht voor de taak houdt een deadline overeind, aandacht voor de mens houdt een team bij elkaar na een tegenvaller. Zelf beslissen is snel, samen beslissen geeft draagvlak.
Wat je eigen gewoonte is, zie je het best als het druk wordt. In de gratis leiderschapsstijl test kies je 32 keer tussen twee uitspraken. Meer over hoe de test werkt en wat er in het rapport staat, lees je op de pagina over de leiderschapsstijl test, en de indeling van Lewin staat uitgebreider in autoritair, democratisch, laissez-faire.
Veelgestelde vragen
- Welke leiderschapsstijlen zijn er?
- De bekendste indeling heeft er drie: autoritair, democratisch en laissez-faire. Die namen komen uit een artikel van Kurt Lewin, Ronald Lippitt en Ralph White uit 1939. Latere indelingen gebruiken andere namen of meer stijlen.
- Welke leiderschapsstijl is de beste?
- Dat hangt af van de situatie. Een duidelijke koers helpt als er snel iets moet gebeuren of als mensen nieuw zijn. Samen beslissen helpt bij besluiten die iedereen raken. Veel ruimte past bij mensen die het werk al kennen.
- Hoe ontdek ik mijn leiderschapsstijl?
- Let op wat je doet als het druk wordt: zeg je hoe het moet, kijk je eerst naar de mensen, hak je zelf de knoop door? In de gratis leiderschapsstijl test kies je 32 keer tussen twee uitspraken en zie je waar je staat op drie assen.