Inflatie uitgelegd: wat het met je koopkracht doet
Inflatie is volgens het CBS de gemiddelde prijsstijging van de goederen en diensten die consumenten kopen. Daardoor kun je voor hetzelfde bedrag minder kopen: je koopkracht daalt, tenzij je inkomen of de rente op je spaargeld even hard meestijgt. Het CBS meldde voor 2025 een inflatie van 3,3 procent.
Oefenronde: vijf vragen
Vraag 1
Het CBS meldt dat de inflatie in Nederland in 2025 3,3 procent was.
Wat betekent dat?
- A Alle prijzen in de winkel en van diensten stegen in 2025 met precies 3,3%.
- B Consumentengoederen en -diensten waren in 2025 gemiddeld 3,3% duurder dan in 2024.
- C De lonen en uitkeringen in Nederland stegen in 2025 gemiddeld met 3,3%.
- D Spaargeld werd in 2025 precies 3,3% minder waard, wat de rente op je rekening ook was.
Bekijk het antwoord
B Consumentengoederen en -diensten waren in 2025 gemiddeld 3,3% duurder dan in 2024.. Inflatie is een gemiddelde over veel producten en diensten. Sommige prijzen stegen meer, andere daalden (A). Het zegt niets over lonen (C). Of je spaargeld koopkracht verloor, hangt ook af van de rente (D).
Vraag 2
Je hebt €2.000 op een spaarrekening. Stel dat je dat jaar 3% rente krijgt en dat de prijzen ook 3% stijgen.
Kies wat je geld na een jaar waard is in prijzen van nu.
- A €1.940,00
- B €1.941,75
- C €2.000,00
- D €2.060,00
Bekijk het antwoord
C €2.000,00. Na een jaar heb je €2.000 × 1,03 = €2.060, en in prijzen van nu is dat €2.060 / 1,03 = €2.000,00: de fictieve rente vangt de prijsstijging helemaal op. €2.060,00 kijkt alleen naar de rente. €1.941,75 kijkt alleen naar de prijzen. €1.940,00 vergeet de rente en trekt 3% af in plaats van te delen.
Vraag 3
Je hebt €5.000 op een spaarrekening. Stel dat je dat jaar 1% rente krijgt en dat de prijzen 3% stijgen.
Wat gebeurt er met wat je met dit geld kunt kopen?
- A Het stijgt met 1%, want je krijgt rente.
- B Het blijft gelijk, want je bedrag is niet gedaald.
- C Het daalt met ongeveer 2%.
- D Het daalt met 3%, net als de prijzen.
Bekijk het antwoord
C Het daalt met ongeveer 2%.. Na een jaar heb je €5.050. In prijzen van vorig jaar is dat €5.050 / 1,03 = €4.902,91: bijna 2% minder koopkracht (precies 1,94%). A en B kijken alleen naar het bedrag op de rekening. D vergeet de rente.
Vraag 4
Je hebt €1.000 op een rekening zonder rente, en stel dat de prijzen elk jaar 4% stijgen.
Kies na hoeveel jaar je er ongeveer de helft mee koopt.
- A Na ongeveer 9 jaar
- B Na ongeveer 12 jaar
- C Na ongeveer 18 jaar
- D Na ongeveer 25 jaar
Bekijk het antwoord
C Na ongeveer 18 jaar. Je koopt de helft als de prijzen verdubbeld zijn, en volgens de vuistregel 72 / 4 is dat na ongeveer 18 jaar (1,04^18 = 2,03). 25 jaar is 100 / 4, alsof de prijzen elk jaar hetzelfde bedrag stijgen. 12 jaar trekt elk jaar 4% van de eerste €1.000 af. 9 jaar halveert de 72 omdat het om de helft gaat.
Vraag 5
Het CBS meldt 3,3 procent inflatie in 2025, net als in 2024. Daan zegt: "Dan waren de prijzen in 2025 dus gelijk aan die in 2024."
Kies wat er aan de redenering van Daan niet klopt.
- A Het cijfer vergelijkt met het jaar ervoor, dus de prijzen stegen weer 3,3%.
- B Niets: een gelijk inflatiecijfer betekent dat de prijzen niet bewegen.
- C De prijzen daalden in 2025 juist, omdat de inflatie niet hoger werd.
- D Het CBS meet alleen boodschappen, dus de rest kan wel gestegen zijn.
Bekijk het antwoord
A Het cijfer vergelijkt met het jaar ervoor, dus de prijzen stegen weer 3,3%.. Inflatie meet de prijsstijging ten opzichte van het jaar ervoor, dus in 2025 kwam er weer 3,3% bij boven op de prijzen van 2024. Een gelijk cijfer betekent een even snelle stijging, geen stilstand en geen daling. Het CBS meet bovendien een heel pakket van goederen en diensten, waarvan boodschappen maar een deel zijn.
Wat het cijfer over 2025 zegt
Het CBS schrijft dat consumentengoederen en -diensten in 2025 gemiddeld 3,3 procent duurder waren dan in 2024. In 2024 was de inflatie ook 3,3 procent. Dat de twee cijfers gelijk zijn, betekent dus dat de prijzen twee jaar achter elkaar ongeveer even hard stegen, en niet dat ze stilstonden. Volgens het CBS hadden huisvesting en voedingsmiddelen met alcoholvrije dranken de grootste bijdrage aan de inflatie van 2025.
Het blijft een gemiddelde. Volgens dezelfde CBS-publicatie waren vliegtickets in 2025 gemiddeld 7,2 procent goedkoper dan in 2024, en werden ook een mobiel abonnement (6,7 procent) en benzine (2,4 procent) goedkoper. Chocolade werd in 2025 juist 18,4 procent duurder en boter 11,2 procent. Het cijfer zegt niets over lonen of uitkeringen: dat zijn inkomens, geen prijzen.
Wat inflatie met je geld doet
Een bedrag dat stilstaat, blijft op de rekening even hoog en koopt toch minder. Stel dat je €1.000 in een la bewaart en de prijzen een jaar 5% stijgen. Wat eerst €1.000 kostte, kost dan €1.050. In prijzen van nu is jouw €1.000 nog €1.000 / 1,05 = €952,38 waard. Over langere tijd telt het op zoals rente op rente, maar dan andersom: stel dat de prijzen tien jaar lang elk jaar 2% stijgen, dan is €1.000 aan het eind nog €820,35 waard in prijzen van nu.
Rente min inflatie
Krijg je rente, dan trek je de inflatie daar ruwweg van af. Stel dat je 1% rente krijgt en de prijzen 3% stijgen. Je bedrag groeit dan met 1%, en wat je ervan kunt kopen daalt met ongeveer 2%. Precies gaat het zo. €5.000 wordt €5.050, en dat is in prijzen van vorig jaar €5.050 / 1,03 = €4.902,91, of 1,94% minder. Zijn rente en inflatie even hoog, dan blijft je koopkracht gelijk. Met een loon werkt het net zo: stijgt je loon 2% en stijgen de prijzen 3%, dan kun je er ongeveer 1% minder van kopen.
Verder oefenen
In de gratis test krijg je drie opgaven per onderdeel, over rente, inflatie, lenen, budget en beleggen. Hoe rente op rente werkt en een rekenhulp daarvoor staan op Rente op rente berekenen. De training van dertig dagen staat op Geldzaken: rente, inflatie, lenen en budget. Wij noemen geen producten en geen tarieven.
Bronnen
CBS, Inflatie 3,3 procent in 2025, voor de cijfers over 2024 en 2025, de grootste bijdragen en de prijzen die daalden of stegen. CBS, Inflatie (begrip), voor de definitie en de zin over geldontwaarding. Beide gelezen op 4 oktober 2026.
Veelgestelde vragen
- Wat is inflatie in gewone woorden?
- Inflatie is hoeveel duurder het leven gemiddeld is geworden, vergeleken met een jaar eerder. Het CBS meet het met de prijzen van een pakket goederen en diensten zoals huishoudens dat gemiddeld kopen. Voor hetzelfde bedrag kun je dan minder kopen.
- Als de inflatie daalt, worden dingen dan weer goedkoper?
- Meestal niet. Een lager inflatiecijfer betekent dat de prijzen minder snel stijgen dan het jaar ervoor. Ze stijgen nog steeds, alleen langzamer. Pas bij een negatief cijfer dalen de prijzen gemiddeld.
- Waarom voelt mijn eigen inflatie anders dan het cijfer van het CBS?
- Omdat het cijfer een gemiddelde is. Wie veel aan huur en boodschappen uitgeeft, merkt meer van de prijzen die het CBS over 2025 als grootste bijdrage noemt. Wie vaak vloog, zag in 2025 een prijs die daalde. Je eigen uitgaven bepalen hoeveel duurder het voor jou werd.